ਬੀਜਿੰਗ : ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਨੇਤਾ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਬੀਜਿੰਗ ਦੇ 'ਗ੍ਰੇਟ ਹਾਲ ਆਫ ਦਿ ਪੀਪਲ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਮੇਲਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਲਈ ਅਹਿਮ 'ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਜਲਡਮਰੂ' (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਚਰਚਾ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਸ਼ੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਚੀਨ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਫੌਜੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੀਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦਾ ਫੌਜੀਕਰਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਉੱਥੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਟੈਕਸ ਲਗਾਏ। ਦੋਵੇਂ ਨੇਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਕਿ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।
ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ
ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸੋਇਆਬੀਨ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (LNG) ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੀਨ 200 ਬੋਇੰਗ 737 ਜੈੱਟ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਖਰੀਦੇਗਾ। ਚੀਨ ਨੇ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਆਪਣੀ ਤੇਲ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਹੋਰ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ 'ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।
ਤਾਇਵਾਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਤਾਇਵਾਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਚਿਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਾਇਵਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਕਰਾਅ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ "ਮਹਾਨ ਨੇਤਾ" ਵਜੋਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜਦਕਿ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ "ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਰਤਾ" ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਵਧਦੀ ਫੌਜੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਏਸ਼ੀਆ 'ਚ ਉਸਦੀ ਪਕੜ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।