ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਲੁਚਾ ਲਿਬਰੇ ਵੀ ਬਣਿਆ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ

ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ : ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੁਚਾ ਲਿਬਰੇ (ਮੁਖੌਟਾ ਕੁਸ਼ਤੀ) ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇਖਣ ਪਹੁੰਚੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਮੁਖੌਟੇ ਪਹਿਨੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਖਚਾਖਚ ਭਰੇ ਅਖਾੜੇ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਡ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਇਸ ਵਕਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਰੰਗ ’ਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੰਗੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੁਚਾ ਲਿਬਰੇ ਵੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਜਨੂੰਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਅਖਾੜਿਆਂ ’ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੀ ਦਰਸ਼ਕ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਰੋਮਾਂਚ ਭੁੱਲ ਕੇ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗੁਆਡਲਾਹਾਰਾ ’ਚ ਜਦੋਂ ਸਪੇਨ ਤੇ ਉਰੂਗਵੇ ਵਿਚਾਲੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਰਸ਼ਕ ਵਕਾਰੀ ‘ਏਰੇਨਾ ਮੈਕਸੀਕੋ’ ਵਿਚ ਮਿਸਟਿਕੋ ਤੇ ਮਾਸਕਾਰਾ ਦੋਰਾਦਾ ਦੀ ਜੋੜੀ ਤਥਾ ‘ਦਿ ਬੀਸਟ ਮੋਰਟੋਸ’ ਤੇ ਸੈਮੀ ਗਵੇਰਾ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਏਰੇਨਾ ਮੈਕਸੀਕੋ ਨੂੰ ਲੁਚਾ ਲਿਬਰੇ ਦਾ ‘ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਨਿਵਾਸੀ ਐਂਡੀ ਵਿੰਸਟਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਕਸੀਕੋ ’ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇਖਣ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਹਾ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਆ ਕੇ ਲੁਚਾ ਲਿਬਰੇ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਯਾਤਰਾ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਹ ਇਥੋਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਧ੍ਰੋਹਰ ਹੈ।’’ ਦਰਸ਼ਕ ਗੈਲਰੀ ’ਚ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਜਾਪਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਕੋਲੰਬੀਆ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜਰਸੀਆਂ ਪਹਿਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਾਉਂਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।

ਮੈਕਸੀਕਨ ਲੁਚਾ ਲਿਬਰੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ’ਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ’ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਤੇ ਗ੍ਰੀਕੋ-ਰੋਮਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਕਰਤਬਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਸੰਗਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ। ਸਾਲ 2018 ’ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਧਰੋਹਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਖੌਟੇ ਦੀ ਆੜ ’ਚ ਪਹਿਲਵਾਨ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਂਝ ਤਾਂ ਲੁਚਾ ਲਿਬਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਸੀ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉੱਚਾਈਆਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੁਖੌਟੇ ਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਝਲਕ ਸਿਰਫ਼ ਅਖਾੜਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ ਹੈ।