ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਭੜਕਿਆ ਈਰਾਨ, ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਨਮਾਨ"

ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਬਦੀ ਜੰਗ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਤਿੱਖਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ "ਅਸੱਭਿਅਕ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ" ਦੱਸਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਐਕਸੀਓਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਸਾਰੇ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਹੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ ਪਰ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਫਿਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ ਸੀ।" ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ "ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ" ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ "ਨਕਲੀ" ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਮੀਨੀਆ 'ਚ ਈਰਾਨੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਇਮਾਮ ਖੋਮੇਨੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮੋਸੱਲਾ ਵਿਖੇ ਖਮੇਨੀ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ "ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਮੌਤ" ਅਤੇ "ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਮੌਤ" ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਖਾਮੇਨੇਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਤਾਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ 'ਚ ਲਪੇਟਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਸੀ। 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ 'ਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ।

ਜਨਤਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ

-ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ।
-ਫੌਜ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤੀ।
-ਮੈਟਰੋ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੱਸਾਂ 'ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਯਾਤਰਾ।
-ਹੋਟਲਾਂ 'ਤੇ 50 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੀ ਛੋਟ।
-5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
-ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਚੱਲਣਗੀਆਂ।
-ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤਹਿਰਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਫਿਰ ਕੋਮ, ਕਰਬਲਾ, ਨਜਫ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਅੰਤ 'ਚ 9 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹਦ ਪਹੁੰਚੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮਸ਼ਹਦ ਵਿੱਚ ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਦੀ ਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਦਰਗਾਹ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਇਮਾਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਏ ਗਏ 12 ਪਵਿੱਤਰ ਇਮਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕਲੌਤਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਇਮਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਦੀਨਾ (ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ) ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਨਜਫ, ਕਰਬਲਾ ਅਤੇ ਸਮਰਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੱਬਾਸੀ ਖਲੀਫ਼ਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਧਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ "ਮਸ਼ਹਦ" (ਭਾਵ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਅਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਫੋਰਡੋ, ਨਤਾਨਜ਼ ਅਤੇ ਇਸਫਾਹਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।