ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕਰਜ਼ੇ (ਗੋਲਡ ਲੋਨ) ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ (ਐੱਨ. ਬੀ. ਐੱਫ. ਸੀ.) ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਡਾਟਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਫਰਮ ਐਕਸਪੀਰੀਅਨ ਦੀ ‘ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਰੁਝਾਨ’ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਤੇਜ਼ ਲੋਨ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਪਸੰਦਾਂ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ’ਚ ਆਏ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਸੋਰਸ ’ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਮਾਰਚ ਤਿਮਾਹੀ 2025-26 ’ਚ ਘਟ ਕੇ 37 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਜੋ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ 45 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ ਤਿਮਾਹੀ 2025-26 ’ਚ 53 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਐੱਨ. ਬੀ. ਐੱਫ. ਸੀ. ਦੀ ਇਸ ਕਰਜ਼ਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧ ਕੇ ਮਾਰਚ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ 44 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 33 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਤਿਮਾਹੀ 2024 ’ਚ 22 ਫੀਸਦੀ ਸੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਐੱਨ. ਬੀ. ਐੱਫ. ਸੀਜ਼ ਇਸ ਖੇਤਰ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਲੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰਚ ਤਿਮਾਹੀ 2026 ਤੱਕ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਰਜੀਹੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਗੋਲਡ ਲੋਨ (ਪੀ. ਐੱਸ. ਜੀ. ਐੱਲ.) ਹਿੱਸੇ ’ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਹਨ।
ਮਾਰਚ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲੱਗਭਗ 88 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ ਪਰ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇਸ ’ਚ 2 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਮਾਲੀ ਸਾਲ 2025-26 ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਸੋਰਸ ’ਚ ਪੀ. ਐੱਸ. ਜੀ. ਐੱਲ. ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਲੱਗਭਗ 42 ਫੀਸਦੀ ਰਿਹਾ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ ਵਿਆਪਕ ਬ੍ਰਾਂਚ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਡੂੰਘੀ ਪਹੁੰਚ ਕਾਰਨ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ’ਚ ਮੋਹਰੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਵਿੱਤ ਬੈਂਕ ਵੀ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕਰਜ਼ਾ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੀ. ਐੱਸ. ਜੀ. ਐੱਲ. ਹੁਣ ਕਰਜ਼ਾਦਾਤਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਸਥਿਰ, ਵਿਸਥਾਰਯੋਗ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ, ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ’ਚ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਬਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।