ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਸਤੀ ਰਹੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ। ਪਰ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਹੁਦੇ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਤਨਖਾਹ, ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਹੈ।
ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਭੱਤਿਆਂ ਦਾ ਗਣਿਤ: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਨਾਮ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ
ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਜਦੋਂ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ₹2 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖਾਹ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਤਨਖਾਹ ਲਗਭਗ ₹1.25 ਲੱਖ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ₹2,500 ਦਾ ਭੱਤਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ ₹75,000, ਸਟਾਫ਼ (₹50,000) ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ (₹25,000) ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਣਗੇ ਬਦਲਾਅ?
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਸਰਵਉੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ:
| ਲਾਭ |
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਦ |
ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ (ਰਾਜ ਸਭਾ) |
| ਰਿਹਾਇਸ਼ |
ਪਟਨਾ 'ਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ |
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੁਟੀਅਨਜ਼ ਜ਼ੋਨ 'ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬੰਗਲਾ |
| ਯਾਤਰਾ |
ਰਾਜ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਤੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਲ |
ਸਾਲ 'ਚ 34 ਮੁਫਤ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਰੇਲ ਯਾਤਰਾ |
| ਡਾਕਟਰੀ |
ਪੂਰਾ ਅਤੇ ਅਸੀਮਤ ਮੈਡੀਕਲ ਕਵਰੇਜ |
CGHS ਅਧੀਨ ਮੁਫਤ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ |
| ਸ਼ਕਤੀ |
ਰਾਜ ਨੀਤੀ ਫੈਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਿਯੰਤਰਣ |
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਤੇ ਵਿਧਾਨਕ ਕਾਰਜਾਂ 'ਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ |
ਸੱਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ: ਰਾਜ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੱਕ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਾਪ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਨਵਸ ਫੈਲੇਗਾ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਾ।