ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ : ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਗਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿੱਥੇ ਖੂੰਖਾਰ ਕੁੱਤੇ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਮਿਲਦੇ ਹੋਣ। ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਢਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪੀ. ਜੀ. ਆਈ. ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ।
ਐਨੀਮਲ ਬਰਥ ਕੰਟਰੋਲ ਸੈਂਟਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 'ਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ 9 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ’ਤੇ ਐਨੀਮਲ ਬਰਥ ਕੰਟਰੋਲ (ਏ.ਬੀ.ਸੀ.) ਸੈਂਟਰ ਬਣਾਏ ਜਾਣੇ ਸਨ, ਜੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 20-25 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਢਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ 4300 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਢਿਆ ਤੇ ਸਾਲ 2025 'ਚ 6950 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 672 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਢਿਆ, ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ 'ਚ 706, ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 685, ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 738, ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 730 ਅਤੇ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 776 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਢਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 4300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 6950 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਢਿਆ ਸੀ।
ਕੀ ਹੈ ਐਨੀਮਲ ਬਰਥ ਕੰਟਰੋਲ ਸੈਂਟਰ
ਸਿਵਲ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਤਹਿਤ ਸਮੂਹ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਕੰਟਰੋਲ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਥੀਏਟਰ, ਰਿਕਵਰੀ ਰੂਮ, ਵੈਨ, ਡਾਂਗ ਕੈਚਰ, ਡਾਕਟਰ, ਸਰਜਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਐਨੀਮਲ ਬਰਥ ਕੰਟਰੋਲ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਡਾਂਗ ਬਾਇਟ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ਦਵਾਈ ਉਪਲੱਬਧ
ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫ਼ਸਰ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਪਾਲ ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡਾਂਗ ਬਾਇਟ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਕੱਟਣਾ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਾਗਲ
ਡਾ: ਜੇ. ਐੱਸ. ਸੰਧੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਰੇਬੀਜ਼ ਨਾਂ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੁੱਤੇ ਕੱਟ ਲਵੇ ਤਾਂ ਰੇਬੀਜ਼ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੇਬੀਜ਼ ਵਾਇਰਸ ਕੇਂਦਰੀ ਨਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੀੜਤ ਦੇ ਅਸਧਾਰਨ ਜਾਂ ਪਾਗਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੇਬੀਜ਼ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ 19 ਸਾਲ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਐਂਟੀ-ਰੇਬੀਜ਼ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਐਨੀਮਲ ਬਰਥ ਕੰਟਰੋਲ ਸਕੀਮ
ਵੈਟਰਨਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐਨੀਮਲ ਬਰਥ ਕੰਟਰੋਲ (ਏ.ਬੀ.ਸੀ.) ਤਹਿਤ ਇਕ ਸਕੀਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨਰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਸਬੰਦੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕੌਂਸਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਸਬੰਦੀ ਵੈਟਰਨਰੀ ਵਿਭਾਗ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਰਜੀਨਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਟਰੇਂਡ ਕੈਪਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸੀਨੀਅਰ ਵੈਟਰਨਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ
ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਦੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਵੈਟਰਨਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਸਬੰਦੀ ''ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁੱਤਾ 3,000 ਤੋਂ 3,500 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਖ਼ਰਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਸਬੰਦੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ''ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਸਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟਾਂਕਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਲਗਭਗ 3 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟਰੇਂਡ ਕੁੱਤੇ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।