ਪਾਕਿ-ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਹੱਦ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ

ਪੇਸ਼ਾਵਰ : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲੀਏ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਡੂੰਘੀ ਸੱਟ ਵੱਜੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ (KP) ਸੂਬਾ ਇਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦਾ 90 ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ 53 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਜੁਆਇੰਟ ਚੈਂਬਰ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ 53 ਫੀਸਦੀ ਘਟ ਕੇ 594 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 1.26 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਸਰਹੱਦ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 4 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (ਲਗਭਗ 33 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ) ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਾਮਾਨ, ਉਦਯੋਗ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਬੰਦ
ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਟਰੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਸਾਮਾਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲਦੀ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਐਕਸਪਾਇਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ:
• ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦਾ 90 ਫੀਸਦੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
• ਲਗਾਤਾਰ ਰੁਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਸੀਮਿੰਟ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 2.5 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਰੁਜ਼ਗਾਰ 'ਤੇ ਪਿਆ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਹੁਤ ਮੱਠੀਆਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਵਪਾਰ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ।