ਚੀਨ ਦੀ ਆਰਥਵਿਵਸਥਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸੰਕਟ 'ਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚੀਨੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਲੀ ਦਾਓਕਿਉ (Li Daokiu), ਜੋ ਕਿ ਤਸਿੰਘੁਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਚਾਈਨਾ ਇਨ ਦਾ ਵਰਲਡ ਇਕਾਨਮੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ, ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਅਸਲ ਦਰ 10.2% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦਰ ਚੀਨ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ (CCP) ਵੱਲੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ 5% ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਰ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ।
4.8 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਰ ਦੀ ਇਹ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4.8 ਕਰੋੜ (48 ਮਿਲੀਅਨ) ਲੋਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਪੇਨ ਜਾਂ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 2.4 ਕਰੋੜ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੌਕਰੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਭਾਲ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਕਸਡ ਐਸੇਟ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ (FAI) ਵਿੱਚ 5.7% ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲੀ ਦਾਓਕਿਉ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ 1961 (ਮਾਓ ਦਾ ਗ੍ਰੇਟ ਲੀਪ ਫਾਰਵਰਡ) ਅਤੇ 1967 (ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ) ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ
ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (gaokao) ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 4.5 ਲੱਖ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੱਖਾਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਬਣਿਆ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ "ਬਲੈਕ ਹੋਲ" ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਇੰਨਾ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਲਏ ਗਏ ਨਵੇਂ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖ਼ਰਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰੋਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।