ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ 'ਚ ਜੰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ 2 ਹੋਰ ਐੱਲ.ਪੀ.ਜੀ. (LPG) ਟੈਂਕਰ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ 'ਚ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਪਏ 'ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼' (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਟੈਂਕਰ 'ਪਾਈਨ ਗੈਸ' ਅਤੇ 'ਜਗ ਵਸੰਤ' ਸੋਮਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਲਾਰਕ ਅਤੇ ਕਵੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਦੇਖੇ ਗਏ।
ਤਿਰੰਗੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ 'ਕਲੀਅਰੈਂਸ'
ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸਖ਼ਤ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿਚਲਾ ਮਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਇਹ ਰਾਹਤ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਐੱਮ.ਟੀ. ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ' ਅਤੇ 'ਐੱਮ.ਟੀ. ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ' ਲਗਭਗ 92,712 ਟਨ ਗੈਸ ਲੈ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਜੰਗੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਹੁਣ ਵੀ ਫਸੇ ਹਨ ਕਈ ਭਾਰਤੀ
ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ 'ਚ ਕੁੱਲ 500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਟੈਂਕਰ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 22 ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 611 ਭਾਰਤੀ ਮਲਾਹ ਸਵਾਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਸੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਚ 6 ਐੱਲ.ਪੀ.ਜੀ. ਵਾਹਕ, 4 ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਟੈਂਕਰ ਅਤੇ 3 ਕੰਟੇਨਰ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਕਿਉਂ ਹੈ ਅਹਿਮ?
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਊਰਜਾ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਇਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ LPG ਦਾ 85-95 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦਾ 30 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਰੂਸ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਮੰਗਵਾ ਕੇ ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ 'ਚ 'ਜਗ ਲਾਡਕੀ' (80,886 ਟਨ ਕੱਚਾ ਤੇਲ) ਅਤੇ 'ਜਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਵਰਗੇ ਜਹਾਜ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਕਲਣ 'ਚ ਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਲਗਾਤਾਰ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ 'ਚ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਕੀ ਫਸੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨਾਵਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦ ਤੋਂ ਜਲਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।