ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਜੰਗਬੰਦੀ! ਭਿਆਨਕ ਹੋਈ ਥਾਈਲੈਂਡ-ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ, ਦੋ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੌਤਾਂ

ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੋ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੇ ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਲੜਾਈ 'ਚ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਦਰਜਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜੰਗ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇੱਕ ਝੜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੁਆਰਾ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਜੰਗਬੰਦੀ (ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ) ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ 'ਚ ਨਾਗਰਿਕ ਤੇ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਮਲ
ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 9 ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ 3 ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 120 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਨਿਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੰਬੋਡੀਆ ਨੇ ਵੀ 9 ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਦਕਿ 46 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤੋਪਖਾਨੇ ਤੇ ਰਾਕੇਟ ਨਾਲ ਹਮਲੇ
ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੇ ਕੰਬੋਡੀਆ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਤੋਪਖਾਨੇ (Artillery) ਅਤੇ ਮੋਰਟਾਰ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਥਾਈ ਫੌਜ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬੋਡੀਆਈ ਫੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ 79 BM-21 ਸੈਲਵੋ (3,160 ਰਾਕੇਟ), 122 ਵਾਰ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ 63 ਵਾਰ ਬੰਬ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨੇ ਜੈੱਟ ਫਾਈਟਰਜ਼ ਤੋਂ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸੂਰੀਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਕੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਸਨ।

ਪ੍ਰੀਹ ਵਿਹਾਰ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ
ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਹ ਵਿਹਾਰ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਲ (World Heritage Site) ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਇਕਾਈ ਯੂਨੈਸਕੋ (UNESCO) ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ "ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ" ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਲੜਾਈ ਰੋਕਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਟਰੰਪ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਨੁਤਿਨ ਚਾਰਨਵਿਰਾਕੁਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਥਾਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ।

ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਤਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਮੰਦਰ ਕੰਬੋਡੀਆ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥਾਈ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ।