ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੂਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਨਤ RD-93MA ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਦੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਇੰਜਣ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (UEC)-ਕਲਿਮੋਵ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇਹ ਉੱਨਤ ਇੰਜਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ, ਚੀਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, JF-17 ਥੰਡਰ ਬਲਾਕ III ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੂਸ ਨੂੰ ਇਹ ਇੰਜਣ ਸਿੱਧੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਚਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ, ਮਾਸਕੋ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
JF-17 ਬਲਾਕ III ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ:
• ਇਹ ਇੱਕ 4.5-ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਨਤ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• ਇਹ AESA ਰਾਡਾਰ, ਹੈਲਮੇਟ-ਮਾਊਂਟਡ ਡਿਸਪਲੇ, ਉੱਨਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ PL-15 ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।
• ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਫੇਲ ਅਤੇ ਸੁਖੋਈ-30MKI ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਰ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• JF-17 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਇਹੀ ਹਨ।
RD-93MA ਇੰਜਣ: ਇੱਕ ਗੇਮ-ਚੇਂਜਰ
ਰੂਸ ਦੀ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਇੰਜਣ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (UEC)-ਕਲੀਮੋਵ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, RD-93MA ਇੰਜਣ ਨੂੰ JF-17 ਬਲਾਕ III ਲਈ ਇੱਕ ਗੇਮ-ਚੇਂਜਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ RD-93 ਇੰਜਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇਹ ਨਵਾਂ ਇੰਜਣ ਵਧੇਰੇ ਥ੍ਰਸਟ, ਬਿਹਤਰ ਈਂਧਨ ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਲੰਬੀ ਸਰਵਿਸ ਲਾਈਫ ਅਤੇ ਉੱਚ ਥਰਮਲ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੂਸੀ ਇੰਜਣ ਨਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ JF-17 ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ।