ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ''ਚ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਬਜਟ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ''ਚ ਛੋਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਰਹਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ''ਚ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਮਾਂਹ ਦੇ ਭਾਅ ''ਚ ਕੁਝ ਨਰਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਦਾਲ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਿਖਰਲੀ ਸੰਸਥਾ ''ਇੰਡੀਆ ਪਲਸੇਜ਼ ਐਂਡ ਗ੍ਰੇਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ'' (ਆਈ. ਪੀ. ਜੀ. ਐੱਮ. ਏ.) ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ''ਚ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਛੋਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਰਹਰ ਨੂੰ ਮੰਡੀਆਂ ''ਚ ਘੱਟ ਆਮਦ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਰਾਮਦ ''ਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਮਾਂਹ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ''ਤੇ ਨਵੀਂ ਫਸਲ ਦੀ ਆਮਦ ਦਾ ਦਬਾਅ ਦਿਸੇਗਾ।
ਆਈਗ੍ਰੇਨ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਾਹੁਲ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ''ਚ ਕੁੱਲ 57.76 ਲੱਖ ਟਨ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਹੋਈ, ਜਦੋਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ (2024-25) ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਰਿਕਾਰਡ 69.3 ਲੱਖ ਟਨ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਵਾਰ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰੀਬ 5 ਲੱਖ ਟਨ ਘੱਟ ਰਹੀ। ਇਹ 10 ਲੱਖ ਟਨ ''ਤੇ ਸਿਮਟ ਗਈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵੀ 74,000 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਘਟ ਕੇ ਕਰੀਬ 11 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹੀ। ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਤਾਂ ਲੱਗਭਗ ਅੱਧੀ ਹੋ ਗਈ। ਅਲ-ਨੀਨੋ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਖਾਦ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਜੇਕਰ ਹਾਲਾਤ ਉਲਟ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ''ਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਕ ਮਹੀਨੇ ''ਚ ਵਧੇ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਭਾਅ (ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ''ਚ)
ਦਾਲਾਂ 25 ਮਈ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ ਬਦਲਾਅ ਅਰਹਰ (ਸੋਲਾਪੁਰ) 8050 7800 250 ਮਸਰ (ਬੀਨਾ) 6600 6350 250 ਪੀਲੀ ਮਟਰ (ਰਾਠ) 4500 4200 300 ਮਾਂਹ (ਵਿਜੇਵਾੜਾ) 8250 7950 300 ਦੇਸੀ ਛੋਲੇ (ਬੀਕਾਨੇਰ) 5650 5300 350ਨੋਟ : ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਰੁਪਏ ''ਚ ਹਨ। (ਸਰੋਤ : ਆਈਗ੍ਰੇਨ ਇੰਡੀਆ)
ਟਾਇਰ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਪੁਰਜ਼ੇ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਮਹਿੰਗੇ
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਸਰ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ ''ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਾਇਰ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਿਏਟ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਰਣਵ ਬਨਰਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ''ਚ ਟਾਇਰਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਕਰੀਬ 5 ਫੀਸਦੀ ਵਧਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਈ-ਜੂਨ ''ਚ ਇਕ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੋਰ ਵਧੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਅਖੀਰਕਾਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ''ਤੇ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
ਮਾਲ ਢੁਆਈ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਅਤੇ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸੈਕਟਰ ''ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੋਟਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਂਗਰਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ''ਚ ਕਰੀਬ 20 ਫੀਸਦੀ ਟਰੱਕ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਲ ਢੁਆਈ ਦੀ ਲਾਗਤ 10 ਤੋਂ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸਾਮਾਨ, ਕਰਿਆਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ''ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਦਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ''ਚ ਕਿੰਨਾ ਵਧਿਆ ਭਾਅ?
ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ''ਚ ਕਈ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇ ਹਨ। ਅਰਹਰ, ਮਸਰ, ਮਾਂਹ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਛੋਲੇ ਸਾਰੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੰਡੀਆਂ ''ਚ ਪੁਰਾਣੀ ਅਰਹਰ ਦਾ ਸਟਾਕ ਵੀ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਬਚਿਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਰਹਰ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ (ਐੱਮ. ਐੱਸ. ਪੀ.) ਵਧਾ ਕੇ 8450 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ''ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਲ-ਨੀਨੋ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਵਧੀ?
ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਲ-ਨੀਨੋ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਇਸ ਵਾਰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਾਨਸੂਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ ''ਚ ਅਰਹਰ ਵਰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬੀਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟੇਗਾ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ''ਚ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਉੱਪਰ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਿਸ਼ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ ਦਾਲਾਂ ''ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਖੇਤੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ''ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।