ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਔਸਤ ਬਾਲਣ ਆਰਥਿਕਤਾ (CAFE) ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ CAFE-3 ਨਿਯਮਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2027 ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ, 2032 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਹ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ CAFE-3 ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027-28 ਲਈ ਬਾਲਣ-ਖਪਤ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਨੂੰ 3.996 ਲੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2031-32 ਵਿੱਚ ਬੈਂਚਮਾਰਕ 3.3273 ਲੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ 16.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। CAFE ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਾਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਬਾਲਣ ਖਪਤ ਨੂੰ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਭਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਹਲਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਦਰਭ ਭਾਰ 1,082 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 1,229 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਟੋਮੇਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਲਪਕ ਈਂਧਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਹੱਲ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਚਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ-ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਪੇਂਟ, ਆਧੁਨਿਕ ਗਲੇਜ਼ਿੰਗ, ਅਤੇ ਬਾਲਣ-ਕੁਸ਼ਲ ਏਅਰ-ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਔਸਤ ਬਾਲਣ ਖਪਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੈਟਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ, ਰੇਂਜ-ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ, ਪਲੱਗ-ਇਨ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ, ਸਾਲਿਡ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਪਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।