ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ-ਐੱਨਸੀਆਰ 'ਚ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਦੇ ਕੰਮ 'ਚ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨਾਂ ਦਾ ਹੱਬ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਚਾਰ ਹਾਈਸਪੀਡ ਟਰੇਨ ਕੋਰੀਡੋਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਦਿੱਲੀ-ਵਾਰਾਣਸੀ-ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ-ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਰੂਟ ਤਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 7 ਕੋਰੀਡੋਰ 'ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਆਮ ਬਜਟ 'ਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ 7 ਰੂਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ 'ਚ 2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਖਰਚ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
1- ਦਿੱਲੀ-ਲਖਨਊ-ਵਾਰਾਣਸੀ ਰੇਲ ਕੋਰੀਡੋਰ
ਦਿੱਲੀ-ਲਖਨਊ-ਵਾਰਾਣਸੀ ਰੇਲ ਕੋਰੀਡੋਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਵਰਦਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਨੋਇਡਾ, ਆਗਰਾ, ਮਥੁਰਾ, ਇਟਾਵਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਟਰੇਨ ਰੂਟ ਜੋੜੇਗਾ। ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਅਯੁੱਧਿਆ ਤੱਕ ਇਕ ਲਿੰਕ ਰੂਟ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇਗਾ। ਇਸ ਰੂਟ 'ਤੇ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ 320 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗੀ।
- ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਰੂਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ: 813 ਤੋਂ 865 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
- ਇਸ ਰੂਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ 13 ਤੋਂ 15 ਸਟੇਸ਼ਨ
- ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲਖਨਊ: ਸਿਰਫ਼ 2 ਘੰਟੇ 10 ਮਿੰਟ
- ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਵਾਰਾਣਸੀ: ਸਿਰਫ਼ 3 ਘੰਟੇ 50 ਮਿੰਟ
ਦਿੱਲੀ-ਵਾਰਾਣਸੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਰੂਟ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (NHSRCL) ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਜ਼ਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ, ਨੋਇਡਾ, ਜੇਵਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਮਥੁਰਾ, ਆਗਰਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ, ਇਟਾਵਾ, ਕੰਨੌਜ, ਲਖਨਊ, ਰਾਏਬਰੇਲੀ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ, ਨਿਊ ਭਦੋਹੀ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਹਨ। ਲਖਨਊ ਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇਕ ਵੱਖਰਾ 124 ਤੋਂ 135 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਲਿੰਕ ਰੂਟ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (NHSRCL) ਨੇ ਸਿਵਲ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਟੈਂਡਰ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।
2- ਦਿੱਲੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਕੋਰੀਡੋਰ
ਦਿੱਲੀ-ਵਾਰਾਣਸੀ-ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿੱਲੀ-ਵਾਰਾਣਸੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਨੂੰ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ, ਨੋਇਡਾ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵਰਗੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ। ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਸਾਮ 'ਚ ਗੁਹਾਟੀ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਰਸਤਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਨੋਇਡਾ, ਮਥੁਰਾ, ਆਗਰਾ, ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ 'ਚੋਂ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਨਾ, ਬਕਸਰ, ਪਟਨਾ, ਬੇਗੂਸਰਾਏ, ਖਗੜੀਆ, ਕਟਿਹਾਰ ਅਤੇ ਨਿਊ ਜਲਪਾਈਗੁੜੀ (ਸਿਲੀਗੁੜੀ) ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਮੰਤਰਾਲਾ ਇਸ ਲੰਬੇ ਰੂਟ ਲਈ ਸਰਵੇ ਅਤੇ ਫਿਜਿਬਿਲਿਟੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਲੰਬਾਈ: ਲਗਭਗ 1705 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
- ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸਿਲੀਗੁੜੀ 20 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ 6 ਘੰਟਿਆਂ 'ਚ
- 7 ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਵਿਚਕਾਰ
3. ਦਿੱਲੀ ਜੈਪੁਰ ਉਦੈਪੁਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਕੋਰੀਡੋਰ
ਦਿੱਲੀ-ਜੈਪੁਰ-ਉਦੈਪੁਰ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਦਿੱਲੀ (ਦਵਾਰਕਾ, ਬਿਜਵਾਸਨ), ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ, ਮਾਨੇਸਰ, ਰੇਵਾੜੀ, ਬਹਿਰੋੜ (ਨੀਮਰਾਨਾ), ਸ਼ਾਹਪੁਰਾ, ਜੈਪੁਰ, ਅਜਮੇਰ (ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ), ਬਿਜਯਨਗਰ, ਭੀਲਵਾੜਾ, ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ, ਉਦੈਪੁਰ, ਡੂੰਗਰਪੁਰ, ਹਿੰਮਤਨਗਰ ਅਤੇ ਸਾਬਰਮਤੀ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਰੂਟ ਲਈ ਡੀਪੀਆਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਜਟ ਅਜੇ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਮਿਲਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।
- ਲੰਬਾਈ: ਲਗਭਗ 886 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
- ਤਿੰਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇਗਾ ਇਹ ਰੂਟ
- 14-15 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ
4- ਦਿੱਲੀ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਜੰਮੂ ਕੋਰੀਡੋਰ
ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਟਰੇਨ ਰੋਹਤਕ, ਜੀਂਦ, ਕੈਥਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਮੋਹਾਲੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਇਕ ਰੂਟ ਨੂੰ ਪਠਾਨਕੋਟ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਟੜਾ (ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ) ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਰਵੇਖਣ ਅਤੇ ਰੂਟ ਅਲਾਈਨਮੈਂਟ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ 'ਚ ਹੈ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਿੱਲੀ (ਦਵਾਰਕਾ ਮੈਗਾ ਟਰਮੀਨਲ), ਰੋਹਤਕ, ਜੀਂਦ, ਕੈਥਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਮੋਹਾਲੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਟੜਾ (ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ) 'ਚ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਲੰਬਾਈ: ਲਗਭਗ 450 ਤੋਂ 500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
- ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 2 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ
- 10 ਤੋਂ 12 ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ
ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਰੂਟ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ?
ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ, ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਰੂਟ, ਸੂਰਤ ਤੋਂ ਬਿਲੀਮੋਰਾ ਤੱਕ, ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ 2027 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂਕਿ ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਰੂਟ ਨੂੰ 2029 ਲਈ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਰਾਂ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਾਗਜ਼ੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ 'ਚ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 250 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਟਰੈਕ ਵਿਛਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ B35 ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਟਰਾਇਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਣੇਗੀ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਸੁਰੰਗ
ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਈ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੌਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (NHSRCL) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 'ਚ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। NHSRCL ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਲਾਂਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ TBM ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਰਚ 2026 'ਚ ਚੀਨ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ 2 ਸੁਰੰਗ ਬੋਰਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਜਰਮਨੀ 'ਚ ਬਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਐਫਕੋਨਸ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ 20.37 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ 65 ਮੀਟਰ ਹੇਠਾਂ ਹੋਵੇਗੀ।