ਇੰਡੀਆ AI ਇੰਪੈਕਟ ਸਮਿਟ 2026 ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਸੰਬੰਧੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ANI ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਤੋਂ ਡਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਨਰਮੰਦ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਹੁਨਰਮੰਦ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
AI ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਅਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਅੰਤਮ ਟੀਚਾ 'ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ' ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ "ਲੋਕ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ" 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੋਕ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ। ਭਾਰਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ AI ਦੇ ਲਾਭ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ। ਪਹਿਲੇ ਗਲੋਬਲ AI ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਖੁੱਸਣ ਦਾ ਡਰ, ਸਰਕਾਰ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ AI ਕਾਰਨ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਖੁੱਸਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਡਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਲਾਜ ਤਿਆਰੀ ਹੈ।" ਸਰਕਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ AI-ਸੰਚਾਲਿਤ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰ ਸਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਖਲਾਈ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਉਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨੌਕਰੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। AI ਡਾਕਟਰਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ।
ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ 2047 'ਚ AI ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2047 ਤੱਕ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ AI ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। AI ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਡੇਅਰੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਮੂਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 3.6 ਮਿਲੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂਕਿ ਦੁਨੀਆ AI ਦੁਆਰਾ ਵਧਦੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਇਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ AI ਹਰ ਪਿੰਡ, ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।
AI ਸਬੰਧੀ ਕੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹਨ?
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਸਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਹਨ। AI ਸਿਸਟਮ ਕਈ ਵਾਰ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ, ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ AI ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਮੇਲਨ 2026 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਭਾਰਤ AI ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੱਲ ਕਰੇਗਾ?
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ AI ਲਈ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੱਸੇ:
ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਗਰਾਨੀ
ਸੁਰੱਖਿਆ-ਅਧਾਰਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ
ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ
ਡੂੰਘੇ ਫੇਕ, ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ IT ਖੇਤਰ ਅਤੇ AI ਦਾ ਭਵਿੱਖ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਭਾਰਤ ਦੇ IT ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ AI IT ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ AI ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ AI ਉਤਪਾਦਾਂ, ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੋਹਰੀ ਬਣੇ। ਭਾਰਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨ AI ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ।