ਟੋਕੀਓ : ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ 'ਜੈਕਸਾ' (JAXA) ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਐੱਚ-3 (H3) ਰਾਕਟ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਓਰਬਿਟ 'ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਐੱਚ-3 ਰਾਕਟ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ।
ਇੰਜਣ 'ਚ ਆਈ ਖਰਾਬੀ ਬਣੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਜੈਕਸਾ ਦੇ ਲਾਂਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮਾਸਾਸ਼ੀ ਓਕਾਡਾ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਕਟ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਇੰਜਣ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 'ਇੰਜਣ ਬਰਨ' ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦਾ ਰਾਕਟ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। 'ਇੰਜਣ ਬਰਨ' ਉਹ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਕਟ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਿੱਥੇ ਹੈ 'ਮਿਚੀਬੀਕੀ 5' ਸੈਟੇਲਾਈਟ?
ਇਹ ਰਾਕਟ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਜਾਪਾਨੀ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਤਾਨੇਗਾਸ਼ਿਮਾ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ 'ਮਿਚੀਬੀਕੀ 5' (Michibiki 5) ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Navigation System) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਫਿਲਹਾਲ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦੀ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਕਸਾ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਇਸ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਿਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਸਫਲ
ਐੱਚ-3 ਰਾਕਟ ਲਈ ਇਹ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਅਸਫਲਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2023 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ ਵੀ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਰਾਕਟ ਨੇ ਛੇ ਸਫਲ ਉਡਾਣਾਂ ਭਰੀਆਂ ਸਨ। ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਸੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।