ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ : ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਮਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਰਾਏ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਕਾਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਕਿਸੇ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰਤਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ' 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਈਰਾਨ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਯੂਐਸਐਸ ਗੈਰਾਲਡ ਫੋਰਡ (USS Gerald Ford) ਹੁਣ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂਐਸਐਸ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ (USS Abraham Lincoln) ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ।
ਇਹ ਲੇਖ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਇਸ ਅੰਤਿਮ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਟਰੰਪ ਕੋਲ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਈਰਾਨ ਨੂੰ "ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ" ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਸੀ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਗਈ। ਹੁਣ, ਟਰੰਪ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਦਾ ਤੇਲ ਮਾਲੀਆ ਘਟ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ।
ਹਰ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਰੇਬੇਕਾ ਗ੍ਰਾਂਟ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਲਈ ਹੁਣ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਅੜੀਅਲ ਰਵੱਈਏ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਤੋਂ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਖਾਰਗ ਟਾਪੂ ਜਾਂ ਓਮਾਨ ਦੇ ਤੰਗ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ। । ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਇਸ ਪੂਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਜਨਰਲ ਜੈਕ ਕੀਨ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਜੰਗ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖਾਰਗ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਰਲ ਕੀਨ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਜੇ ਅਸੀਂ ਖਾਰਗ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ। ਇਹ ਆਖਰੀ ਦਬਾਅ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸਦੀ ਸਾਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਮੀਰ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"