ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਕਿ 900 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 5% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੇ ਜਲਦੀ ਹੀ 9-10% ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਹੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਧਾਰ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਖਰਚ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਤਿਆਰ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਰਿਟੇਲਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (RAI) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੇਨ ਸਟੋਰ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ, ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ, ਈ-ਕਾਮਰਸ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਸੇਵਾ/ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਈਓ ਕੁਮਾਰ ਰਾਜਗੋਪਾਲਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰੁਝਾਨ ਸਹੀ ਖਪਤਕਾਰ ਅਧਾਰ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਡਿਸਪੋਸੇਬਲ ਆਮਦਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਵਧਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਤੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰਾਂ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣਨ ਵੱਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਰਕ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬਿਹਤਰ ਖਪਤ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਖਪਤ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਪਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਢਾਂਚਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਾਜਗੋਪਾਲਨ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਚੂਨ ਉਦਯੋਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 10 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 4% ਤੋਂ 5% ਹਿੱਸਾ ਸੰਗਠਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੱਜ, ਕੁੱਲ ਉਦਯੋਗ ਦਾ 17% ਹਿੱਸਾ ਸੰਗਠਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਾਅ ਜੀਐਸਟੀ, ਡਿਜੀਟਲ ਪੈਸੇ ਆਦਿ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਚੂਨ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਦਯੋਗ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਓਮਨੀਚੈਨਲ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਗਾਹਕ ਔਨਲਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਔਫਲਾਈਨ ਵੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਦਯੋਗ ਇਹ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਾਹਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਲੜਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਗਾਹਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗਾਹਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਕ, ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਚੂਨ ਉਦਯੋਗ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।