ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਵਰਗੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵੱਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 20 ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ। CDSL ਅਤੇ NSDL ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਧਾ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਾਈਨ-ਅੱਪ ਕਾਰਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
CDSL ਅਨੁਸਾਰ, 31 ਜੁਲਾਈ, 2025 ਤੱਕ, ਇਸ ਵਿੱਚ 16.1 ਕਰੋੜ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹੀ 20 ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਖਾਤੇ ਜੋੜੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, 30 ਜੂਨ, 2025 ਤੱਕ NSDL ਦੇ 4.05 ਕਰੋੜ ਖਾਤੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 20.16 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕੜਾ ਹੈ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ
HDFC ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਐਮਡੀ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਧੀਰਜ ਰੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 75% ਨਵੇਂ ਖਾਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ।"
ਸੁਸਤ ਰਫ਼ਤਾਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਲ 2024 ਵਿੱਚ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਔਸਤਨ 30 ਤੋਂ 46 ਲੱਖ ਖਾਤੇ ਜੋੜੇ ਗਏ ਸਨ, 2025 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕੇ 20 ਤੋਂ 28 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਈ ਖਾਤੇ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਲ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰੋਕਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਾਤੇ ਖੋਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਐਮ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਦੁਆਰਾ ਬਲਿੰਕਐਕਸ ਦੇ ਐਮਡੀ ਗਗਨ ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਕਈ ਖਾਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
5 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਰਗਰਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (ਐਨਐਸਈ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 30 ਜੂਨ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 4.8 ਕਰੋੜ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਕੁੱਲ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ 25% ਨਿਯਮਤ ਵਪਾਰੀ ਹਨ। ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੈਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਵਿਲੱਖਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ਾਇਦ 10 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ।