ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪਬਲਿਕ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਥਾਂ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਸ਼ਹਿਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ 400 ਨਵੀਆਂ ਈ-ਬੱਸਾਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਟ੍ਰਾਈਸਿਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਬਿਹਤਰ ਕੁਨੈਕਟਿਵਿਟੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਈ-ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ 100 ਈ-ਬੱਸਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚੋਂ 59 ਬੱਸਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਤੇ 57 ਬੱਸਾਂ ਟ੍ਰਾਇਸਿਟੀ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਕੀ 41 ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਜੂਨ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ਸੀਈਐੱਸਐੱਲ ਵੱਲੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਆਵਾਸਨ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੰਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 328 ਵਾਧੂ ਈ-ਬੱਸਾਂ ਲਈ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਲ 2026-27 ਤੱਕ 170 ਡੀਜ਼ਲ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਟਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਬਿਜਲੀ ਬੱਸਾਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਇਸੇ ਮਿਆਦ ’ਚ 70 ਵਾਧੂ ਈ-ਬੱਸਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਦ ਕਿ 2027-28 ਤੱਕ 88 ਹੋਰ ਬੱਸਾਂ ਫਲੋਟ ’ਚ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗ (ਸੀਟੀਯੂ) ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸੁਪਰ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਫਲੋਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ। ਵਰਤਮਾਨ ’ਚ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੁੱਲ 40 ਸੁਪਰ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬੱਸਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਬੱਸਾਂ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ’ਚ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਇਸ ਮਾਡਲ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਸੁਪਰ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬੱਸਾਂ
ਬੀਐੱਸ-6 ਓਬੀਡੀ-II ਮਿਆਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੁਪਰ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬੱਸਾਂ ਗ੍ਰਾਸ ਕਾਸਟ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ (ਜੀਸੀਸੀ) ਮਾਡਲ ਹੇਠ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਸਰਵਜਨਿਕ-ਨਿੱਜੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਮਾਡਲ ’ਚ ਨਿੱਜੀ ਆਪਰੇਟਰ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ, ਸੰਚਾਲਨ ਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਕਰਨਗੇ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਯਾਤਰੀ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ, ਮਲਟੀ-ਐਕਸਲ ਚੈਸਿਸ, ਉੱਨਤ ਡਾਇਗਨੋਸਟਿਕ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਦੂਰੀ ਦੀ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਏਅਰ-ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਹਿਲ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬੱਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਟਰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਲਦ ਹੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬੇੜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਲੰਬੇ ਦੂਰੀ ਦੇ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬੱਸ ਕਿਊ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਏਗਾ
ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬੱਸ ਕਿਊ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ (ਬੀਕਿਊਐੱਸ) ਨੂੰ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਏਗਾ। ਇੱਥੇ ਆਈਟੀਐੱਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ, ਮੋਬਾਈਲ ਚਾਰਜਿੰਗ ਪੁਆਇੰਟ, ਡਸਟਬਿਨ ਤੇ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਰੂਟ ਮੈਪ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਸਾਰੇ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ 'ਤੇ ਪੈਸੰਜਰ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ (ਪੀ.ਆਈ.ਐੱਸ.) ਬੋਰਡ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦਾ ਲਾਈਵ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਈਵ ਸਮਾਂ (ਈ.ਟੀ.ਏ.) ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਈ-ਬੱਸ ਚਾਰਜਿੰਗ ਲਈ 66 ਕੇਵੀਏ ਸਬ-ਸਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੈ। ਮਨੀਮਾਜਰਾ ’ਚ ਨਵਾਂ ਮਿੰਨੀ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੁੱਡਾ ਲਾਹੌਰਾ, ਧਨਾਸ, ਆਈਐੱਸਬੀਟੀ-17, ਸੈਕਟਰ-25, ਆਈਐੱਸਬੀਟੀ-43 ਤੇ ਰਾਇਪੁਰ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਈ-ਬੱਸ ਡਿਪੋ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੈ। ਰਾਇਪੁਰ ਕਲਾਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੂੰ 170 ਈ-ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਰੱਖ-ਰਖਾਵ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਕੰਮ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਸੀਟੀਯੂ ਕੋਲ ਹੋਈਆਂ 684 ਬੱਸਾਂ
ਹੁਣ ਸੀਟੀਯੂ ਕੋਲ ਕੁੱਲ 684 ਬੱਸਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਉਪ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 438 ਬੱਸਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ 220 ਬੱਸਾਂ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਰੂਟ 'ਤੇ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਸਾਲ 1966 ’ਚ ਜਦੋਂ ਸੀਟੀਯੂ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ 30 ਬੱਸਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ 358 ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਲ ਤੇ ਲੰਮੇ ਰੂਟ ’ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।