ਗਰਮ ਮੌਸਮ ’ਚ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ’ਚ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਕਸੀਰ ਫੁੱਟਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨੱਕ ’ਚੋਂ ਅਚਾਨਕ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਘਬਰਾਹਟ ਵਾਲੀ ਘੜੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਵਾਰੀ ਇਹ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਬੱਚੇ, ਵੱਡੇ, ਇਲਾਜ ਲੈ ਰਹੇ ਰੋਗੀ ਜਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਨਕਸੀਰ ਕਿਉਂ ਫੁੱਟਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਕਸੀਰ ਫੁੱਟਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ :-
ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ
- ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਸੁੱਕੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਤਾਜ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨੱਕ ਦੀ ਹਾਰਡ ਸਕਿਨ ਸੁੱਕ ਕੇ ਕੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਕਸੀਰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਐਲਰਜੀ
- ਨੱਕ ਦੀ ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਧੂੜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਵਾਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਨੱਕ ’ਚ ਖੁਜਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਕਸੀਰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨੱਕ ਖੁਰਚਣਾ
- ਬੱਚਿਆਂ ’ਚ ਅਕਸਰ ਇਹ ਆਦਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨੱਕ ਖੁਰਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੱਕ ’ਚ ਛੋਟੇ ਜਖਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ
- ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖੂਨ ਦੀ ਨਲੀਆਂ 'ਚ ਦਬਾਅ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੱਕ ’ਚ ਲਹੂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
- ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸਪੀਰੀਨ ਜਾਂ ਬਲੱਡ-ਥਿੰਨਿੰਗ ਦਵਾਈਆਂ ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਕਸੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨੱਕ ਦੀ ਸੱਟ
- ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦ ਹਾਦਸੇ ਨਾਲ ਨੱਕ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਵੀ ਨਕਸੀਰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਰਮੋਨ ਤਬਦੀਲੀ
- ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਭਾਵਸਥਾ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ’ਚ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਕਸੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਲਾਈਨ ਪ੍ਰਯੋਗ
- ਜੇ ਨੱਕ ’ਚ ਕੋਲਡ ਜਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਸਲਾਈਨ ਨੱਕ ’ਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਨੱਕ ’ਚ ਨਮੀ ਬੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਕਸੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ
- ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਰੀਰਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੱਕ ’ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਰਿਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੁੱਧ ਦੀ ਘਾਟ
- ਜੇ ਸਰੀਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੁੱਕੀ ਹਵਾ ’ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਨੱਕ ’ਚ ਨਮੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਕਸੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਕਸੀਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ :-
- ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੱਕ ਨੂੰ ਵਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
- ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਹਵਾ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਨਮੀ ਨਾਲ ਰੱਖੋ (ਹਿਊਮਿਡੀਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ)।
- ਜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਕਸੀਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਪੂਰਣ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।