ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ ਲੱਗਭਗ ਇਕ-ਤਿਹਾਈ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਸੰਬਰ ’ਚ ਇਹ ਹੋਰ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬਦਲਵੇਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾਟਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੰਪਨੀ ਕੈਪਲਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੰਬਰ ’ਚ ਰੂਸ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ ਔਸਤਨ 18 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਹੀ ਅਤੇ ਕੁਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ ’ਚ ਇਸ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 35 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 15-16 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਹੱਦ 21 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਾਮਦ ਵਧਾਈ ਗਈ।
ਕੈਪਲਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸੁਮਿਤ ਰਿਤੋਲੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘21 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਾਮਦ 19-20 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਲੱਗਭਗ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਖਰੀਦਦਾਰ ਸਮਾਂ-ਹੱਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਲ ਲਿਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ। ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਸਟਾਕ ਕਰ ਲਿਆ।’’