ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਸਮੇਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕੱਢਿਆ ਭਾਰਤ 'ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸਾ

ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 1.9 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (ਲਗਭਗ 16,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 4.4 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਕਾਸੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਰ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਵੀ ਘਟਾਇਆ ਨਿਵੇਸ਼
ਏਲਾਰਾ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਪਾਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਨਿਕਾਸੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2024 ਤੱਕ, ਜਾਪਾਨੀ ਫੰਡਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 9 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1.1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ 86 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਕਿਹੜੇ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ?
ਕਢਵਾਉਣ ਨਾਲ ਵੱਡੇ-ਕੈਪ ਸਟਾਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ 2025 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ-ਕੈਪ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1.7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਕਸਚੇਂਜ-ਟ੍ਰੇਡਡ ਫੰਡਾਂ (ETFs) ਤੋਂ 1.08 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੰਡਾਂ ਤੋਂ 776 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਕੱਢੇ ਗਏ ਹਨ।

ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ?

ਅਮਰੀਕਾ: -1.02 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ

ਲਕਸਮਬਰਗ: -496 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ

ਜਾਪਾਨ: -265 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ

ਯੂਕੇ: -101 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ

ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕਿਉਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਆਯਾਤ-ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਪਾਰ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਘਟਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਯੰਤਰਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ, ਕਮੋਡਿਟੀ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 1.19 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ 16 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਵੀ 8.4 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹਨ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ SIP ਰਾਹੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, DII (ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ) ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।