ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। 'ਦ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਰਨਲ' ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾਏ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਬਦਲੀ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਣਨੀਤਕ ਜਲਮਾਰਗ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾਉਣ ਲਈ ਚਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮ ਜੰਗ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਥੀ ਹੋਈ 4 ਤੋਂ 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬਾ ਖਿੱਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਫੌਜੀ ਟੀਚੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਜੂਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਸਕੱਤਰ ਕੈਰੋਲੀਨ ਲੇਵਿਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪੈਂਟਾਗਨ ਮੁਖੀ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਚਾਰ ਤੋਂ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ 30 ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ" ।
ਲੇਵਿਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਬੋਝ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਕੁਵੈਤ, ਯੂ.ਏ.ਈ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਕਣਗੇ।"
ਹੁਣ ਕੂਟਨੀਤੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਜ਼ੋਰ
ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਤਹਿਰਾਨ 'ਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਮੁੜ ਸੁਚਾਰੂ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੇ ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਖੁਦ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕਰਨ।
ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਵਧੀਆਂ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਅੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ. (LNG) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਣਨੀਤਕ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਇੱਕ ਤੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਜੋ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਸੈਂਕੜੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।