ATM ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ATM ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ NPCI ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ (UPI) ਰਾਹੀਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ UPI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ, ਬਿੱਲਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਲੋਕ UPI ਤੋਂ ਨਕਦੀ ਵੀ ਕਢਵਾ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸਿਸਟਮ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ?
ਇਸਦੇ ਲਈ, ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ, ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੌਰਸਪੌਂਡੈਂਟਸ' (BC) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ QR ਕੋਡ ਹੋਣਗੇ। ਗਾਹਕ ਆਪਣੇ UPI ਐਪ ਤੋਂ ਇਹਨਾਂ QR ਕੋਡਾਂ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾ ਸਕਣਗੇ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, UPI ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸਿਰਫ UPI-ਸਮਰੱਥ ATM ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਕੁਝ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 1,000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 2,000 ਰੁਪਏ ਹੀ ਕਢਵਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੀਸੀ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਧਿਕਾਰੀ?
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (NPCI) ਨੇ BCs 'ਤੇ UPI ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ ਹੈ। NPCI ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਕੀਮ ਅਜੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਅਜੇ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, BCs ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਊਟਲੇਟ ਤੋਂ ਨਕਦੀ ਦੇਣਗੇ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਨਕਦੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਰਕਮ BC ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਤਸਦੀਕ ਰਾਹੀਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ATM ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?
ਬੈਂਕਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ATM ਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ UPI ਤੋਂ QR ਕੋਡ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣਾ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਵਿਕਲਪ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਲੱਖਾਂ BCs ਅਤੇ ATOs ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਹਕ ATM ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਗੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ATM ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ATM 24 ਘੰਟੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਨਕਦੀ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।