ਮੁੰਬਈ : ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰਐੱਸਐੱਸ) ਮੁਖੀ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਚ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ 'ਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਕ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰਐਸਐਸ) ਮੁਖੀ ਨੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਹਾਰ ਸੇਵਾ ਸਮੂਹ ਦੇ 14ਵੇਂ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਨਿੱਜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਉਲਝਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,"ਦੁਨੀਆ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਹਾਨੀ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਨਿਸ਼ਠਾ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਸੰਤੁਲਨ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਕੱਟੜਤਾ ਹੈ।
ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣਾ ਗਿਆਨ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਦੁਨੀਆ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਸਤਾ ਭਾਰਤ 'ਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ ਵੇਦ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਰਾਮਾਇਣ, ਮਹਾਭਾਰਤ, ਗੀਤਾ, ਜੈਨ ਅਗਮ, ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਦਾ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਕਰੀਬ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,"ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।"