ਤਹਿਰਾਨ : ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਬੇਹੱਦ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸਕੁਏਅਰ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਮੇਕਦਾਦ ਬਾਸੀਜ ਬੇਸ (Meqdad Basij Base) ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਦਰੋਹ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਾਸੀਜ ਬੇਸ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
ਬਾਸੀਜ ਫੋਰਸ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਫੌਜੀ ਯੂਨਿਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਈਰਾਨੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੋਰਸ ਨੇ 2009 ਦੇ ਗ੍ਰੀਨ ਮੂਵਮੈਂਟ, 2019 ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ 'ਵੂਮੈਨ ਲਾਈਫ ਫਰੀਡਮ' ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਾਸੀਜ ਅਤੇ ਆਈ.ਆਰ.ਜੀ.ਸੀ. (IRGC) ਨੇ ਲਗਭਗ 3,428 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 40,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ।
ਖਮੇਨੇਈ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਮੁਲਤਵੀ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਖਮੇਨੇਈ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ, ਜੋ ਕਿ 4 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ IRNA ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੀੜ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਲਤਵੀ ਨੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਮਾਂਡ ਢਾਂਚਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਖਰਾਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋਖਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ।
ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਤਹਿਰਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਜੋ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਬਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਨਵਰੀ 2026 ਦੇ ਕਰੈਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦ ਪਿਆ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਅਤੇ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦਾ ਮੁਲਤਵੀ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਬਾਸੀਜ ਬੇਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਇਸ ਵਕਤ ਬੇਹੱਦ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ।