ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰਮ ਯੋਗੀ ਮਾਨਧਨ ਯੋਜਨਾ (Pradhan Mantri Shram Yogi Maandhan Yojana) ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ:
ਉਮਰ 18 ਤੋਂ 40 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਮਾਸਿਕ ਆਮਦਨ ₹ 15,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਾਂ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ, ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਗਲੀ ਵਿਕਰੇਤਾ, ਆਦਿ ਇਸ ਲਈ ਯੋਗ।
ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ₹ 3000 ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਕਿ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ₹ 3000 ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਹ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਿੱਧੇ DBT ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕਿੰਨਾ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਹੈ?
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ:
ਉਮਰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਯੋਗਦਾਨ
18 ਸਾਲ ₹55
30 ਸਾਲ ₹100
40 ਸਾਲ ₹200
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਵਿਅਕਤੀ ਖੁਦ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ₹100 ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ₹100 ਜੋੜ ਦੇਵੇਗੀ। ਯਾਨੀ ਕਿ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕੁੱਲ ₹200 ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ?
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ:
ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ
ਬੈਂਕ ਪਾਸਬੁੱਕ ਜਾਂ ਖਾਤਾ ਨੰਬਰ ਅਤੇ IFSC ਕੋਡ
ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ
ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਦਮ:
ਨਜ਼ਦੀਕੀ CSC ਸੈਂਟਰ (ਕਾਮਨ ਸਰਵਿਸ ਸੈਂਟਰ) 'ਤੇ ਜਾਓ
ਆਪਰੇਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ ਦਿਓ
ਔਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮ ਭਰ ਕੇ, ਯੋਗਦਾਨ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ
ਇੱਕ ਪੈਨਸ਼ਨ ਕਾਰਡ (ਸ਼੍ਰਮਿਕ ਕਾਰਡ) ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ
ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਜੋੜਦੇ ਹੀ ਮਾਸਿਕ ਕਟੌਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਸਕੀਮ ਛੱਡਣੀ ਪਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੀਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਵਿਆਜ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਸਕੀਮ ਧਾਰਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅੱਧੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਲੱਖ ਮਜ਼ਦੂਰ ਇਸ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਲਾਭ ਉਠਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਕੀਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ "ਸਬਕਾ ਸਾਥ, ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ" ਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਅੱਜ ਵੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਅਸੰਗਠਿਤ ਕਾਮੇ ਹਨ ਜੋ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਗੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰਮ ਯੋਗੀ ਮਾਨਧਨ ਯੋਜਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ।