ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ 20 ਸਾਲ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਹਤ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ, ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾਹਕ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੈਪ ਲਈ ਵੇਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ (MoRTH) ਨੇ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਦੁਬਾਰਾ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੁੜ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ:
ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣੀ ਫੀਸ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਇੱਕ ਫਿਟਨੈਸ ਟੈਸਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਧੀਨ ਨਿਯੰਤਰਣ (PUC) ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੜਕ 'ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ 'ਚ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ:
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 'ਚ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੇ ਲਗਭਗ 2.4 ਮਿਲੀਅਨ ਵਾਹਨ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1,026,511 ਦੋ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ, ਤਿੰਨ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ, ਕਾਰਾਂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਵਾਹਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਲਗਭਗ 200,000 ਵਾਹਨ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਕੱਲੇ ਰਾਏਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ 388,717 ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ:
ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਤੇ ਸਕੂਟਰ: 309,094
ਮੋਪੇਡ: 32,031
ਕਾਰਾਂ: 47,464
ਓਮਨੀ ਬੱਸਾਂ: 128
ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਲਗਭਗ 25 ਫੀਸਦੀ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੁਬਾਰਾ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਜ ਪੁਲਸ ਨੇ ਬਾਕੀ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਚਲਾਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮੁੜ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫੀਸ:
ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ (15-20 ਸਾਲ): ₹1,000–₹2,000
ਤਿੰਨ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ: ₹2,500–₹5,000
ਕਾਰਾਂ: ₹5,000–₹10,000
ਟਰੱਕ/ਬੱਸਾਂ: ₹18,000–₹24,000
ਸਰਕਾਰੀ ਲਾਭ ਤੇ ਮਾਲੀਆ:
-ਵਾਹਨ ਦੀ ਮੁੜ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮਾਲੀਆ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਦੇਵੇਗੀ।
- ਜੇਕਰ ਪੁਰਾਣਾ ਵਾਹਨ ਸਕ੍ਰੈਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ ਦੀ ਖਰੀਦ 'ਤੇ 5 ਫੀਸਦੀ ਛੋਟ।
- ਸੜਕ ਟੈਕਸ 'ਤੇ 15-25 ਫੀਸਦੀ ਛੋਟ।
- ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ ਦੀ ਖਰੀਦ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 18 ਫੀਸਦੀ GST ਲਾਭ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ:
15-20 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ, ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ, ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਆਕਸਾਈਡ ਤੇ ਬਰੀਕ ਕਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਵਾਹਨ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ ਤੇ ਸੜਕ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਤੇ ਡਰਾਫਟ ਨਿਯਮ:
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਵਧੀਕ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡੀ. ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ 15-20 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫੀਸ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਡਰਾਫਟ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਡਰਾਫਟ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲਵੇਗੀ।