ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁਣ ਆਮ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਸੋਈਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ LPG ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ LPG ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਯਾਤ ਨਿਰਭਰਤਾ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੱਲ LPG ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 66% ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 95% ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, UAE ਅਤੇ ਕਤਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿਘਨ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ LPG ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ 33 ਕਰੋੜ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
LPG ਸਟੋਰੇਜ ਸਥਿਤੀ
ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ 16 ਦਿਨਾਂ ਦੀ LPG ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਯਾਤ ਟਰਮੀਨਲਾਂ, ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੋਤਲਿੰਗ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ
ਐਲਪੀਜੀ ਦੇ ਉਲਟ, ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਰਯਾਤਕ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦਾ 40% ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ 30% ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਕਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਲਈ 25 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਰਣਨੀਤਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ, ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਣਨੀਤਕ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਿਫਾਇਨਰਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਘਬਰਾਹਟ ਵਾਲੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਪਲਾਈ ਵਿਘਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਰਣਨੀਤੀ: ਸਾਵਧਾਨ ਪਰ ਸੰਜਮਿਤ
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਾਧੂ ਗੈਸ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਬੇਲੋੜੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਾਗਤ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ
ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।