ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਘਾਤਕ ਹਥਿਆਰ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਵਾਂ ਐਂਟੀ-ਸਬਮਰੀਨ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ 'ਅਜੈ' ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft (ASW SWC) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅੱਠਵਾਂ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਰਡਨ ਰੀਚ ਸ਼ਿਪਬਿਲਡਰਸ ਐਂਡ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ (ਜੀਆਰਐੱਸਈ) ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਾਂਚਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਾਈਸ ਐਡਮਿਰਲ ਕਿਰਨ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਿਆ ਦੇਸ਼ਮੁਖ 'ਅਜੈ' ਦੀ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਐਡਮਿਰਲ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' ਅਤੇ 'ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ।
'ਅਜੈ' ਨਾਲ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ 'ਚ ਵਧੇਗੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਰਹੇਗੀ ਨਜ਼ਰ
ਚੀਨ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਭੇਜ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਗਵਾਂਦਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ 'ਅਜੈ' ਵਰਗਾ ਜਹਾਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕੀ ਹੈ 'ਅਜੈ' ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ?
'ਅਜੈ' ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਖਲੇ ਪਾਣੀ (ਘੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ:
ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ
- ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਹਲ ਮਾਊਂਟਡ ਸੋਨਾਰ ਸੈਂਸਰ।
- ਘੱਟ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਵੇਰੀਏਬਲ ਡੂੰਘਾਈ ਸੋਨਾਰ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ।
- ਟਾਰਪੀਡੋ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚਰ ਪਣਡੁੱਬੀ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ।
- ਐੱਨਐੱਸਜੀ-30 ਬੰਦੂਕ ਅਤੇ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ 12.7 ਐਮਐਮ ਬੰਦੂਕ।
- ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣ + ਵਾਟਰ ਜੈੱਟ ਸਿਸਟਮ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸਮਰੱਥਾ।
ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ, ਤੱਟਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਟਾਪੂ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਰੱਖਿਆ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਪਯੋਗੀ ਹੈ।
ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਤਾਕਤ - 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
'ਅਜੈ' ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ 8 ASW SWC ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ਼:
- ਪਹਿਲਾ ਜਹਾਜ਼ 'ਅਰਨਾਲਾ' ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
- ਦੂਜਾ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਗਸਤ 2025 ਤੱਕ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
- 'ਅਜੈ' ਇਸ ਲੜੀ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ।
ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਵਧੇਗੀ ਤਾਕਤ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਣਡੁੱਬੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਤਕਨੀਕੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ।