ਭਾਰਤ 'ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਹਰ 10 'ਚੋਂ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 'ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 8.89 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ 2024 'ਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 205.7 ਲੱਖ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। 2019 ਤੋਂ 2024 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇਹ ਵਾਧਾ ਕੁੱਲ 14.85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 0.07 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘਟ ਗਈ। ਯੂਰਪ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ 1.59 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸਿਫ਼ਿਕ (ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ) 'ਚ 12.32 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 4.43 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 7.41 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ 'ਚ ਇਹ ਵਾਧਾ 41.35 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੇ GDP 'ਚ ਯੋਗਦਾਨ
ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਹਰ 10 'ਚੋਂ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਵੀ ਲਗਭਗ 8.5 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰਸ਼ੁਦਾ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਲ ਦਾ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ 140 ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 'ਚੋਂ ਲਗਭਗ 90 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ। GDP 'ਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਗਿਣਤੀ
ਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2024 'ਚ 294.82 ਕਰੋੜ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅੰਕੜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਭਿੰਨ ਭੂਗੋਲ, ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ 'ਚ ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ 20ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਮਹਾਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2019 'ਚ ਭਾਰਤ 24ਵੇਂ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਸੀ। 2020 'ਚ ਇਹ 19ਵੇਂ, 2021 'ਚ 18ਵੇਂ ਅਤੇ 2022 'ਚ 17ਵੇਂ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ 2023 ਅਤੇ 2024 'ਚ ਭਾਰਤ ਲਗਾਤਾਰ 20ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ।