ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਾਰਨ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ, ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ 'ਮੇਡ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' ਦੀ ਤਾਕਤ

ਮਧੂਬਨੀ ਤੋਂ ਬਸਤਰ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਚਿਰਾਗ ਪਾਸਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਾਲੀਆ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ 'ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗਲੋਬਲ ਇੰਡੀਆ' ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਕੀਕਤ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਦਮੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਮਖਾਨਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਉੱਦਮੀ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਉੱਗ ਰਹੀ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਸੋਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ: PMFME ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ
ਅੱਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਉੱਦਮੀ, ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ (SHGs) PMFME (ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਈਕਰੋ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਸਕੀਮ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਕੀਮ ਪੇਂਡੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ:

ਹੁਣ ਤੱਕ, 1.41 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੂਖਮ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ 11,205 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।

3.3 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ SHG ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ।

1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁਨਰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਮਖਾਨਾ ਤੋਂ ਮਹੂਆ ਤੱਕ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮਧੂਬਨੀ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਮਖਾਨਾ ਹੁਣ ਸੁਆਦੀ ਸਨੈਕਸ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਸਤਰ ਦੀਆਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਔਰਤਾਂ ਮਹੂਆ ਤੋਂ ਚਾਕਲੇਟ, ਊਰਜਾ ਬਾਰ ਅਤੇ ਚਾਹ ਵਰਗੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚਿਰਾਗ ਪਾਸਵਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਸਗੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੈਲਫਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਵੇਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸੁਆਦਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਫਲ ਯਤਨ ਹੈ।

ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸਾਨ ਸੰਪਦਾ ਯੋਜਨਾ (PMKSY) ਵੀ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ:

ਹੁਣ ਤੱਕ 1,604 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ 22,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਲ 53 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਤੇ 7.6 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ: ਫੂਡ-ਟੈਕ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੂਡ-ਟੈਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਟਾਰਟਅੱਪ AI-ਯੋਗ ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ (ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ), ਪੌਦੇ-ਅਧਾਰਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਤਿੰਨ NIFTEM (ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਫੂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਨਿਓਰਸ਼ਿਪ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ) ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹੈ।

ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ:

100 NABL-ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਭੋਜਨ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

50 ਇਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਖਾਨਾ ਬੋਰਡ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਮਖਾਨਾ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਚਿਰਾਗ ਪਾਸਵਾਨ ਇਹ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ: ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਰ ਦੁਕਾਨ ਕੋਲ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ 'ਭਾਰਤ' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੰਡ, ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਾਣ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਹੈ।