ਪਲੈਟੀਨਮ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਆ ਰਿਹਾ ਡਿਊਟੀ-ਫ੍ਰੀ ਸੋਨਾ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹੈ ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੋਰ-ਮੋਰੀਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ 'ਪਲੈਟੀਨਮ ਜਿਊਲਰੀ' ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਿਊਟੀ (Tax) ਦੇ ਭਾਰਤ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੂਨਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਥਾਈਲੈਂਡ ਨਾਲ FTA ਦਾ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਫਾਇਦਾ
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਖੇਡ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨਾਲ ਹੋਏ ਮੁਫ਼ਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ (FTA) ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਪਾਰੀ HSN ਕੋਡ 71131922 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ 0% ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਮੰਗਵਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ 90% ਸੋਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਲੈਟੀਨਮ ਸਿਰਫ਼ 4% ਅਤੇ ਬਾਕੀ 6% ਤਾਂਬਾ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 450 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ
ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਸ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 5 ਟਨ ਅਜਿਹੀ ਜਿਊਲਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 450 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ: ਸੋਨਾ ਹੋਇਆ ਸਸਤਾ
ਇਸ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਦਰਾਮਦ ਕਾਰਨ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਪਾਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਿਊਟੀ-ਫ੍ਰੀ ਸੋਨਾ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ 2,000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਦੇ ਡਿਸਕਾਊਂਟ 'ਤੇ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਸਲੀ ਵਪਾਰੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ
ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੈ (ਲਗਭਗ 95 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ), ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਿਊਲਰੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਚੋਰ-ਮੋਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ DGFT ਵੱਲੋਂ ਪਲੈਟੀਨਮ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਅਤੇ ਮੈਡਲਾਂ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਜਿਹੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ।