ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਡਿਸਫੰਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿਚ 38 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਾਲਗ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ 53.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਾਲਗ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ PGI ਦੇ ਗੈਸਟ੍ਰੋਐਂਟਰੌਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਰਾਕੇਸ਼ ਕੋਚਰ ਦਾ।
ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜੰਕ ਫੂਡ ਕਾਰਨ ਵੀ ਵਧੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਡਾ. ਰਾਕੇਸ਼ ਕੋਚਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਪੀਤੀ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੀਵਰ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਜੰਕ ਫੂਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੇਵਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਲੀਵਰ ਵਿਚ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਸਾਈਲੈਂਟ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਲੀਵਰ ਦੀ ਕਰਵਾਓ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਟਾਪਾ, ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਚੁੱਪਚਾਪ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ, ਹਰਬਲ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਵਾਇਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਲੀਵਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਵਿਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਰੋਸਿਸ ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਲੀਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜਿਗਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲੀਵਰ
ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਜਿਗਰ ਦਿਵਸ 'ਤੇ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਗਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਾ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ ਹਨ-
1. ਸਹੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਖਾਓ।
2. ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਸ਼ਰਾਬ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿਓ।
3. ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾ ਲਓ।
4. ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਸਰਤ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਵਿਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5. ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਬੀ ਅਤੇ ਸੀ ਲਈ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਹੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ
ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਦੇ ਡਾ. ਜੇ.ਐੱਸ. ਠਾਕੁਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਸ਼ੂਗਰ ਇਕ ਵੱਡੀ ਗੈਰ-ਸੰਚਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਦਵਾਈ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ਆਈ.ਸੀ.ਐੱਮ.ਆਰ.) ਦੀ ਇਕ ਖੋਜ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।