ਕਾਬੁਲ : ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮੌਕੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਖਤਮ ਹੁੰਦੇ ਗਏ। ਫਾਰਮਾਕੋਲੋਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੋਦਾਬਾ ਹੋਰ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਦੇਖਦੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕਸ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਜਿੰਮ ਜਾਣ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਸੋਦਾਬਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ 24 ਸਾਲਾ ਸੋਦਾਬਾ ਨੇ ਔਨਲਾਈਨ ਕੋਰਸਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਇਆ। ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮੁਫਤ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੋਡਿੰਗ ਕੋਰਸ
ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਫਤ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੋਡਿੰਗ ਕੋਰਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਰਸ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਜਾਫਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੋਦਾਬਾ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਅੱਗੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਸੰਭਵ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ"। ਉਸਨੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ,"ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੁਨਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦਿੱਤੀ।" ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਕੋਰਸ ਅਫਗਾਨ ਗੀਕਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 25 ਸਾਲਾ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਜਾਫਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਤੋਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ ਯੂਨਾਨ ਆਇਆ ਸੀ।
ਜਾਫਰੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ,"ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ... ਮੈਂ ਜ਼ੀਰੋ ਸੀ।" ਜਾਫਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ ਯੂਨਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਥਨਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੋਡਿੰਗ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚਾਲੂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਕੋਡਿੰਗ ਪਤਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ,"ਮੈਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਜ਼ੀਰੋ... ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਯੂਨਾਨੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ।" ਪਰ ਉਸਨੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਕੋਡਿੰਗ ਨੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।
ਕੰਪਨੀ ਅਫਗਾਨ ਗੀਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਅਫਗਾਨ ਗੀਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਾਫ਼ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਔਨਲਾਈਨ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਮੁਫਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।" ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਫ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ- ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ, ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸ 'ਤੇ ਕੋਰਸ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 28 ਮਹਿਲਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਡਿੰਗ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਔਨਲਾਈਨ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਫ਼ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਹੁਨਰਮੰਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। 'ਅਫਗਾਨ ਗੀਕਸ' ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਚੈਟਬੋਟ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਗਾਹਕ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂ.ਕੇ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਹਨ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਾਫ਼ਰੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੈਮਰਾ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫੋਟੋ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਸੰਦ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।"