ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸੰਕਟ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ - IOCL, BPCL, ਅਤੇ HPCL - ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ(ਉਧਾਰ) 'ਤੇ ਈਂਧਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਗੀ ਭੁਗਤਾਨ(Advance Payment) ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਲਿਆ ਗਿਆ?
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਆਯਾਤਕ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ 40% ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਜੋਖਮ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਕੀ ਬਦਲਿਆ ਹੈ?
HPCL ਅਤੇ BPCL ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਪੇਸ਼ਗੀ ਭੁਗਤਾਨ(Advance Payment) ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
IOCL ਨੇ ਆਪਣੀ 5-ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
"ਪੇਅ ਆਨ ਡਿਲੀਵਰੀ" ਅਤੇ "ਰਿਵੋਲਵਿੰਗ ਕ੍ਰੈਡਿਟ" ਦੋਵੇਂ ਮਾਡਲ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡੀਲਰ ਫਾਈਨੈਂਸ (EDF) ਸਹੂਲਤ, ਜੋ ਬੈਂਕ ਗਰੰਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌਣ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗਾ?
ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 1,00,000 ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ।
ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਡੀਲਰਾਂ 'ਤੇ ਨਕਦੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ।
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਉਧਾਰ 'ਤੇ ਈਂਧਨ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਡੀਲਰ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ?
ਡੀਲਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ, ਕੰਪਨੀਆਂ 3-5 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵੱਡੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਧਾਰ 'ਤੇ ਈਂਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵੀ ਸੀਮਤ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਸਰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਪਲਾਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਆਮ ਆਦਮੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ