ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026-27 ਵਿੱਚ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ (F&O) 'ਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ (STT) ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਜਾਣੋ ਬਜਟ 'ਚ F&O ਲਈ ਕੀ ਹੋਏ ਬਦਲਾਅ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਵੇਚ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ:
• ਫਿਊਚਰਜ਼ (Futures): ਇਸ 'ਤੇ ਟੈਕਸ 0.02% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 0.05% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
• ਆਪਸ਼ਨਜ਼ (Options): ਆਪਸ਼ਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਤੇ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ 'ਤੇ ਟੈਕਸ 0.10% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 0.15% ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਰਬਿਟਰੇਜ ਫੰਡ (Arbitrage Funds) ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਕਿਉਂ ਪਵੇਗਾ?
ਆਰਬਿਟਰੇਜ ਫੰਡ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੈਸ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫਿਊਚਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਖਰੀਦ-ਵੇਚ (ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਟੈਕਸ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫਾ ਘਟ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ:
• ਐਡਲਵਾਈਜ਼ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਟੈਕਸ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਆਰਬਿਟਰੇਜ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕਮਾਈ (ਰਿਟਰਨ) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 0.32% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਰਿਟਰਨ ਵਿੱਚ 30 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ (0.30%) ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਲਿਕਵਿਡ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ।
ਕੀ ਅਜੇ ਵੀ ਆਰਬਿਟਰੇਜ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਹੈ?
ਭਾਵੇਂ ਰਿਟਰਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਟੈਕਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ:
• ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਤ: ਲਿਕਵਿਡ ਫੰਡਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ (ਜੋ 30% ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ) ਮੁਤਾਬਕ ਟੈਕਸ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਰਬਿਟਰੇਜ ਫੰਡਾਂ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਸਿਰਫ 12.5% ਟੈਕਸ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
• ਜੇਕਰ ਲਿਕਵਿਡ ਫੰਡ 7% ਰਿਟਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਟੈਕਸ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਬਿਟਰੇਜ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਲਿਕਵਿਡ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਰਿਟਰਨ ਦਾ ਅੰਤਰ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 1.2% ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਘਟ ਕੇ 0.90% ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਲਟੀ-ਐਸੇਟ ਫੰਡਾਂ 'ਤੇ ਘੱਟ ਅਸਰ
ਮਲਟੀ-ਐਸੇਟ ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ ਫੰਡਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ F&O 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਸੋਨੇ (Gold), ਕਰਜ਼ੇ (Debt) ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਫੰਡ ਦਾ 25% ਹਿੱਸਾ ਆਰਬਿਟਰੇਜ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਰਿਟਰਨ 'ਤੇ ਸਿਰਫ 0.08% ਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।
ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਰਬਿਟਰੇਜ ਫੰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਟੈਕਸ-ਬਚਤ ਵਾਲਾ ਵਿਕਲਪ ਹਨ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੰਨੀ ਮੋਟੀ ਕਮਾਈ ਦੀ ਉਮੀਦ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।