ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੀ AAIB ਜਾਂਚ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਕੈਪਟਨ ਸੁਮਿਤ ਸੱਭਰਵਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੁਸ਼ਕਰਰਾਜ ਸੱਭਰਵਾਲ, ਜੋ ਕਿ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਡ੍ਰੀਮਲਾਈਨਰ ਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ, ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਕ ਹੋਰ 'ਰਸਮੀ ਜਾਂਚ' ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 'ਚ 12 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬੋਇੰਗ 787-8 ਜਹਾਜ਼ AI171 ਦੇ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੱਲ 260 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ 241 ਯਾਤਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ AAIB ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ 91 ਸਾਲਾ ਪੁਸ਼ਕਰਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਦਸੇ ਬਾਰੇ ਸਿਲੈਕਟਿਵ ਲੀਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੁਮਿਤ (56) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ।
29 ਅਗਸਤ ਦੀ ਚਿੱਠੀ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ "ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਿਹਤ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਕੈਪਟਨ ਸੁਮੀਤ ਸੱਭਰਵਾਲ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਪਟਨ ਸੱਭਰਵਾਲ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 21 ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਇੱਕ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।''
ਪੁਸ਼ਕਰਜ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਜਹਾਜ਼ (ਹਾਦਸਿਆਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ) ਨਿਯਮਾਂ, 2017 ਦੇ ਨਿਯਮ 12 ਦੇ ਤਹਿਤ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਰਸਮੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਵੇ।
ਨਿਯਮ 12 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਰਜਿਸਟਰਡ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਦਸੇ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ।
ਸਿਵਲ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (AAIB) ਵੱਲੋਂ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
12 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਾਤਕ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਅਟਕਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, AAIB ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਿੱਟਾ" ਕੱਢਣਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਮੂਲ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗੀ। ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਫੈਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ "ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਮੁੱਢਲੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਕੀ' ਵਾਪਰਿਆ ਜਾਂ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿਰਮਾਤਾ/ਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘਾਟ, ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਸੰਗਤ ਹੈ।"
ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਿਲੈਕਟਿਵ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਕਪਿਟ ਵੌਇਸ ਰਿਕਾਰਡਰ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਪੁਸ਼ਕਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਅਟਕਲਾਂ ਦਾ ਵੀ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੁਮੀਤ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ "ਇਹ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਸੱਭਰਵਾਲ ਦਾ ਤਲਾਕ ਲਗਭਗ 15 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੈਪਟਨ ਸੱਭਰਵਾਲ ਦੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਆਸਅਰਾਈ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੈਪਟਨ ਸੱਭਰਵਾਲ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਡਾਣਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ, ਕੈਪਟਨ ਸੱਭਰਵਾਲ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੀ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।"
ਉਸ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 15,638.22 ਘੰਟੇ ਉਡਾਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 8,596 ਘੰਟੇ 787-8 ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਪਾਇਲਟ ਟ੍ਰੇਨਰ ਭਾਵ ਲਾਈਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕੈਪਟਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਡੀਜੀਸੀਏ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸੀ।
ਪੁਸ਼ਕਰਰਾਜ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਯਮ 12 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਸਮੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਚੋਣਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਸਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ/ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਖ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ (ਹਾਦਸਿਆਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ) ਨਿਯਮ, 2017 ਦੇ ਨਿਯਮ 12 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਰਜਿਸਟਰਡ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਇਹ AAIB ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਵੇਗਾ।