ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ 'ਚ ਵਾਪਰੇ ਭਿਆਨਕ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੰਡਨ ਜਾ ਰਹੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਫਲਾਈਟ AI-171, ਜੋ ਕਿ 230 ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੇ 12 ਕਰੂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉੱਡੀ ਸੀ। ਟੇਕਆਫ ਦੌਰਾਨ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਬਚਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਲਾਸ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਣਗੇ ਸਾਰੇ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ, ਜਿਸ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਸਾਇੰਸ ਲੈਬ (FSL) ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (NFSU) ਨੂੰ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਮੈਂਬਰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ
ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਡੀਐਨਏ (DNA – ਡੀਓਕਸੀਰਾਈਬੋਨਿਊਕਲੀਐਸ ਐਸਿਡ) ਸਾਡੀ ਸਰੀਰਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਰੰਗ, ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵੱਲ ਸਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ 99.9% ਤਕ ਹੋਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ 0.1% ਅੰਤਰ ਹੀ ਉਸਦੀ ਯੂਨੀਕ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ?
ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਕਈ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜਾਂ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਅਸਫਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਡੀਐਨਏ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਸੈਂਪਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ:
ਜ਼ਿੰਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ: ਮੁਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੁਈ ਰਾਹੀਂ ਲਾਰ ਜਾਂ ਖੂਨ।
ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਤੋਂ: ਹੱਡੀਆਂ, ਦੰਦ, ਵਾਲ ਜਾਂ ਉੱਤਕ (ਟਿਸ਼ੂ)।
ਲੈਬ 'ਚ ਡੀਐਨ:
ਰਸਾਇਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਡੀਐਨਏ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
PCR ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਡੀਐਨਏ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡਾਟਾ ਮਿਲਾਉਣਾ:
ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਡੀਐਨਏ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਛਾਣ ਪੱਕੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ:
ਜੋੜ ਮੇਲ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ ਸੌਂਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿੱਥੇ ਹੋ ਰਹੇ ਨੇ ਇਹ ਟੈਸਟ?
FSL ਲੈਬ, ਗਾਂਧੀਨਗਰ
NFSU ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਗਾਂਧੀਨਗਰ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ, PCR ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੇ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ।
ਕੌਣ ਦੇਵਾਗੇ ਸੈਂਪਲ?
ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਪੇ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਜਾਂ ਬੱਚੇ।
B.J. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਸਿਵਿਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੈਂਪਲ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 7-14 ਦਿਨ ਪਰ ਤੁਰੰਤ ਹਾਲਤਾਂ 'ਚ 3-5 ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਸੜੀ ਹੋਈ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਡੀਐਨਏ ਕੱਢਣਾ ਔਖਾ।
ਸੈਂਪਲ ਖਰਾਬ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਣਾ।
ਸਮਾਂ ਤੇ ਲਾਗਤ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸਾਰਾ ਖਰਚਾ ਆਪੇ ਝੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।