ਸਾਵਧਾਨ ! ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਵੜਦੀ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਦਿਮਾਗ, ਹੁਣ ਤਕ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ

ਕੇਰਲ ਦੇ ਕੋਝੀਕੋਡ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਮੇਤ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ 'ਅਮੀਬਿਕ ਮੈਨਿਨਜੋਏਂਸੇਫਲਾਈਟਿਸ' ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। 'ਅਮੀਬਿਕ ਮੈਨਿਨਜੋਏਂਸੇਫਲਾਈਟਿਸ' ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਘਾਤਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿਤ, ਗੈਰ-ਪਰਜੀਵੀ ਅਮੀਬਾ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਅਮੀਬਿਕ ਮੈਨਿਨਜੋਏਂਸੇਫਲਾਈਟਿਸ' ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਨਾਲ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਮੀਬਿਕ ਮੈਨਿਨਜੋਏਂਸੇਫਲਾਈਟਿਸ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿੰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਮੀਬਾ ਕਾਰਨ ਮੈਨਿਨਜੋਏਂਸੇਫਲਾਈਟਿਸ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਕੋਝੀਕੋਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਓਮਾਸੇਰੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਬੂਬਕਰ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਈਸੀਯੂ (ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟ) ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੀੜਤ, ਰਮਲਾ (52), ਜੋ ਕਿ ਮਲੱਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਪਿਲ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ 8 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਨ 'ਤੇ ਕੋਝੀਕੋਡ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਰੈਫ਼ਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਝੀਕੋਡ, ਮਲੱਪੁਰਮ ਅਤੇ ਵਾਇਨਾਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੱਠ ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਥਮਾਰਸੇਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨੌਂ ਸਾਲਾ ਬੱਚੀ ਦੀ ਵੀ ਇਸੇ ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਐਮੀਬਿਕ ਮੈਨਿਨਜੋਐਂਸੇਫਲਾਈਟਿਸ' ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰਾਕੀ ਜਾਂ ਨਹਾਉਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਕੇਰਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 42 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕੋਝੀਕੋਡ, ਵਾਇਨਾਡ ਅਤੇ ਵਾਇਨਾਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਹਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਨ ਟੈਂਕਾਂ ਦਾ ਕਲੋਰੀਨੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵੀ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਬ੍ਰੇਨ ਈਟਿੰਗ ਅਮੀਬਾ ਕੀ ਹੈ?
ਬ੍ਰੇਨ ਈਟਿੰਗ ਅਮੀਬਾ Naegleria fowleri ਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਮੀਬਾ ਹੈ ਜੋ ਗਰਮ ਤੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਜੇ ਇਹ ਅਮੀਬਾ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਵੇ (ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਤੈਰਨ ਜਾਂ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਣ ਕਾਰਨ), ਤਾਂ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਜ਼ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ Primary Amoebic Meningoencephalitis (PAM) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲੱਛਣ
ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:

ਸਿਰ ਦਰਦ
ਬੁਖਾਰ
ਉਲਟੀਆਂ
ਗਰਦਨ ਕੱਠੀ ਹੋਣਾ
ਦੌਰੇ ਪੈਣਾ
ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਤੇ ਫਿਰ ਮੌਤ

ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਗਰਮ ਝੀਲਾਂ, ਤਲਾਬਾਂ, ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ
ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਕੀਤੇ ਤੈਰਨ ਵਾਲੇ ਪੂਲ
ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ

ਬਚਾਅ
ਗਰਮ ਤੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਤੈਰਨ ਸਮੇਂ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਕਲੋਰਿਨ ਵਾਲੇ ਪੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੈਰੋ।
ਨੱਕ ਧੋਣ ਲਈ ਸਦਾ ਉਬਲੇ ਜਾਂ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਹੀ ਵਰਤੋ।