ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਓਨੇ ਹੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗਾ ਜਿੰਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਵੱਖਵਾਦੀ ਦੇ ਕਤਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਏ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਅਨੀਤਾ ਆਨੰਦ ਦੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਸੀ। ਮੰਤਰੀ ਅਨੀਤਾ ਆਨੰਦ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਰਾਹੀਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ 'ਸਟਾਫਿੰਗ ਅੱਪ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਪੁਰਾਣੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇ 'ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ' ਦੀ ਮੰਗ
ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ, 41 ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਛੋਟ ਖੋਹਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ (parity) ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਭਾਰਤ 'ਚ 62 ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ 21 ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਟਾਫਿੰਗ ਵਿੱਚ "ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ" (reciprocity) ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਬਰਾਬਰੀ" (parity) ਦੀ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਮੀ
ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ-ਕੈਨੇਡਾ ਸਬੰਧ 2023 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਤਤਕਾਲੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਆਗੂ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਟਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ 'ਬੇਤੁਕਾ' (absurd) ਕਹਿ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਦੇ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਕਨਾਨਾਸਕਿਸ ਵਿਖੇ ਜੀ7 ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਦੁਵੱਲੀ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਸੰਭਵ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨੂੰ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇੰਪੈਕਟ ਸਮਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਨੇ 22 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਓਟਾਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ 'ਗਲੋਬਲ ਦਿੱਗਜਾਂ' ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੁੜਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।