ਪਟਨਾ : ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਗਰਮ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਗਰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੈਨਰ, ਪੋਸਟਰ, ਝੰਡੇ, ਬੈਜ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਕੱਟਆਊਟ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੋਣ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ ਹੈ।
ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 10 ਤੋਂ 100 ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਝੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੱਟਾ ਅਤੇ ਬੈਜ ਹਨ, ਜੋ ਸਮਰਥਕ ਰੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕੱਟਆਊਟ ਦੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਕੱਟਆਊਟ ਦੀ ਕੀਮਤ 200 ਤੋਂ 250 ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਆਰਜੇਡੀ) ਦੇ ਨੇਤਾ ਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਦੇ ਕੱਟਆਊਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕੱਟਆਊਟ ਹਨ।
ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਥੋਕ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਵਾਰ 8 ਤੋਂ 12 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਸਿਰਫ਼ 2 ਤੋਂ 5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚੋਣ ਸਮੱਗਰੀ ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸੀਮਤ ਸਟਾਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਦੀ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਚੋਣ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।