ਇਸ ਸਾਲ ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪੁਣੇ ਦੀ ਗੁਲਟੇਕੜੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੌਣਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਲ 'ਹਾਪੁਸ' ਜਾਂ ਅਲਫਾਂਸੋ ਅੰਬ ਇਸ ਵਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੈ। ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਕੋਨਕਣ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਾਗਬਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੰਬਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਕਿਸਾਨ ਜਿਹੜੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਫ਼ਸਲ ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। । ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 100 ਬਕਸੇ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਭੇਜਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ 20 ਬਕਸੇ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 4,000 ਬਕਸੇ ਭੇਜਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 500 ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਕਿਸਾਨ ਮਿਲ ਕੇ ਫ਼ਸਲ ਮੰਡੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੰਮ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਬਣਿਆ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਬਦਲਾਅ ਨੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ (ਮੋਹਰ) ਆਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪੈ ਰਹੀ ਅਚਾਨਕ ਠੰਢ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵੇਲੇ 35 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ। ਅਲਫਾਂਸੋ ਦੇ ਫੁੱਲ ਆਉਣ ਲਈ 19 ਤੋਂ 24 ਡਿਗਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਤਾਪਮਾਨ 10 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਫਲ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫੁੱਲ ਝੜ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਵੇਰ ਦੀ ਤ੍ਰੇਲ ਕਾਰਨ ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਉੱਲੀ (fungal attacks) ਦਾ ਹਮਲਾ ਵੀ ਹੋਇਆ।
ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਆਮਦ ਅੱਧੀ ਰਹਿ ਗਈ
ਪੁਣੇ ਦੀ ਗੁਲਟੇਕੜੀ ਮੰਡੀ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 13,000 ਤੋਂ 14,000 ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬਕਸੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਕੇ 5,000 ਤੋਂ 7,000 ਬਕਸਿਆਂ ਤੱਕ ਸਿਮਟ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਗੁਹਾਰ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਸਲੀ ਬੀਮੇ ਦੇ ਕਲੇਮ ਜਲਦੀ ਨਿਪਟਾਏ ਜਾਣ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕਲੇਮ ਦੀਵਾਲੀ ਤੱਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਜੂਨ ਤੱਕ ਮਦਦ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਲੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਪੁਸ ਅੰਬ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਮੌਸਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਗਬਾਨੀ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।