ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ (e-Passport) ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਚਿੱਪ-ਅਧਾਰਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ 2.0 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹੀ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਕੀ ਹੈ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ?
ਇੱਕ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੱਕ ਬੁਕਲੇਟ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਪੰਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਪਛਾਣ ਚਿੱਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਪ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਫੋਟੋ) ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
e-Passport ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ
ਇਹ ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ:
- ਜਾਅਲਸਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਾਉਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ।
- ਤੇਜ਼ ਤਸਦੀਕ: ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੈਨਿੰਗ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਸਦੀਕ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵੇਗੀ।
- ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ: ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਧ ਹੋਵੇਗਾ।
- ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ: ਇਸ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਆਈਡੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ: ਕਾਗਜ਼ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ।
- ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਛਪੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਪਾਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਨਲਾਈਨ ਅਪਲਾਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ:
- ਪਹਿਲਾਂ, passportindia.gov.in 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੋ।
- ਇੱਕ ਯੂਜ਼ਰ ਆਈਡੀ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰੋ।
- 'ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ' ਜਾਂ 'ਪਾਸਪੋਰਟ ਮੁੜ-ਜਾਰੀ ਕਰੋ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ' ਚੁਣੋ।
- ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਭਰੋ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਪਲੋਡ ਕਰੋ।
- ਆਪਣੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵੇਰਵੇ (ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ) ਅਪਲੋਡ ਕਰੋ।
- ਹੁਣ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ (PSK) ਜਾਂ ਡਾਕਘਰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ (POPSK) ਚੁਣੋ।
- ਫੀਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰੋ।
- ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਤੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਪਹੁੰਚੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।
- ਆਪਣੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵੇਰਵੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਸ ਤਸਦੀਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।