ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਜਲਡਮਰੂ ਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰੇਂਟ ਕਰੂਡ (Brent Crude) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 200 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੁੱਡ ਮੈਕੇਂਜ਼ੀ ਦੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਊਰਜਾ ਝਟਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਸ ਸਦੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਵੱਲ ਧੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਅਹਿਮ?
ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1.1 ਕਰੋੜ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ. (LNG) ਵਪਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਦ੍ਰਿਸ਼:
ਜਲਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ: ਜੇਕਰ ਜੂਨ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 80 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਰੋਕ: ਜੇਕਰ ਰਸਤਾ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਮੰਦੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲੰਬਾ ਸੰਕਟ (ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ): ਜੇਕਰ ਇਹ ਨਾਕਾਬੰਦੀ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ 200 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਜੈੱਟ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 300 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਸਰ?
ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਕ੍ਰਿਸਿਲ (Crisil) ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 90-95 ਡਾਲਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤਾ ਘਾਟੇ (CAD) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਲੱਗੇਗੀ ਬ੍ਰੇਕ
ਇਸ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਦੀ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਘਟ ਕੇ 3 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ (Renewables) ਵੱਲ ਬਦਲਾਅ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ।