ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਲ ਨੀਨੋ ਅਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਖ਼ੁਰਾਕ ਸਕੱਤਰ ਸੰਜੀਵ ਚੋਪੜਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਫ਼ਸਲੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ 11 ਤੋਂ 12 ਕਰੋੜ ਟਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 1 ਕਰੋੜ ਟਨ ਘੱਟ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਨੇ ਵਿਗਾੜੀ ਖੇਡ
ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ 12 ਕਰੋੜ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਬੇਮੌਸਮੇ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਗੜ੍ਹੇਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵੀ ਹੁਣ 11 ਕਰੋੜ ਟਨ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੀ ਸਿਮਟ ਗਏ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਰੀਦ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ
ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਦਾ ਟੀਚਾ ਵਧਾ ਕੇ 3.45 ਕਰੋੜ ਟਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 1.64 ਕਰੋੜ ਟਨ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵਧਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੜਾਅਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ 50 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਅਤੇ 10 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਾਰਨ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਜੇ ਸੁਸਤ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਵੇਚਣ ਦੀ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਪਲਾਈ ਬਣੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।