'ਅਸੀਂ ਨ੍ਹੀਂ ਲੈਣਾ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਪੰਗਾ...!' ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਦੋਹਰਾ ਝਟਕਾ, ਹੁਣ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੇ ਤੋੜਿਆ ਭਰੋਸਾ

ਈਰਾਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਲੇਬਨਾਨ ਸਥਿਤ ਇਸ ਈਰਾਨ-ਸਮਰਥਿਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।

ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਕਿਉਂ ਸੁੱਟੇ?
ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ "ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੇ ਧੁਰੇ" ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਥੰਮ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ਵੀਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਈਰਾਨ ਇੱਕ ਸਮਰੱਥ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣਾ ਬਚਾਅ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਇਹ ਬਿਆਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਖੁਦ ਈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਠਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕਾ
ਈਰਾਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਯੁੱਧ 'ਚ ਸਿੱਧਾ ਕੁੱਦਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੇਤਰ 'ਚ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦੇ ਇਸ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਜਵਾਬ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਣਨੀਤਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ
ਨਵੰਬਰ 2024 'ਚ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗਾਜ਼ਾ 'ਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੇ ਲੇਬਨਾਨ ਤੋਂ ਰਾਕੇਟ ਦਾਗੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਲੇਬਨਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਜੰਗਬੰਦੀ 'ਤੇ ਹੈ।

ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਜੰਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਟਰੰਪ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਏਗਾ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸੰਜਮ ਰੱਖਣ ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹਨ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗਾ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।