ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਵਾਇਰਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਲੂ ਵਾਇਰਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੇਫੜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਸਿੱਧੇ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਸੁਪਰਬੱਗ ਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਵੀ ਫੇਫੜਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਸੁਪਰਬਗ?
"ਸੁਪਰਬੱਗ" ਸੂਡੋਮੋਨਸ ਐਰੂਗਿਨੋਸਾ ਇਕ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਮੂਨੀਆ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸੁਪਰਬੱਗ ਉਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹਨ ਜੋ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨਫੈਕਟਿਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਮਰਦੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਲਾਗ, ਖੂਨ ਦੀ ਲਾਗ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਲਾਗ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਈਸੀਯੂ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਫੇਫੜੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਲੱਛਣ :-
ਜੇਕਰ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ’ਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ (Lung Symptoms) ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਫੇਫੜੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ’ਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਫੇਫੜੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ।
ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘ
- ਬਲਗਮ ਅਤੇ ਬਲਗਮ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਇਕ ਖੰਘ ਜੋ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੁੱਕੀ ਜਾਂ ਬਲਗਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹ ਲੈਣ ’ਚ ਔਖ
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਤੁਰਨ ਜਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ’ਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਸਾਡੇ ਫੇਫੜੇ ਹਵਾ ਭਰਦੇ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਬਿਮਾਰ ਫੇਫੜੇ ਇਹ ਕੰਮ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਛਾਤੀ ’ਚ ਦਰਦ
- ਖੰਘਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਛਾਤੀ ’ਚ ਭਾਰੀਪਨ ਜਾਂ ਚੁਭਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ। ਹਰ ਸਮੇਂ ਜਕੜਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ। ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਸੋਜ ਜਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਲਗਮ ਦਾ ਬਣਨਾ
- ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੱਟਾ, ਪੀਲਾ, ਹਰਾ ਜਾਂ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬਲਗ਼ਮ ਰਿਸਾਅ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ।
ਘਬਰਾਹਟ ਹੋਣਾ
- ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸੀਟੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਬਲਗਮ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਮਾ, ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰੌਨਕਾਈਟਿਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਥਕਾਣ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
- ਸਰੀਰ ਦਾ ਜਲਦੀ ਥੱਕ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੇ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਠੰਡ ਲੱਗਣਾ
- ਜਦੋਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੰਡ ਵੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਜਾਂ ਟੀਬੀ ਵਰਗੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ’ਚ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਘਟਣਾ
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਸਮੱਸਿਆ ਜਿਵੇਂ ਟੀਬੀ, ਕੈਂਸਰ ਆਦਿ ’ਚ ਭਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਮੜੀ ਦਾ ਨੀਲਾ ਪੈ ਜਾਣਾ
- ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੀਲੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਲਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨੀਲੇ-ਸਲੇਟੀ ਬੁੱਲ੍ਹ, ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚਮੜੀ ਕਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਧੁੰਦ
ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ O2 ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ ਉਲਝਣ ’ਚ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਲਝਣ ਜਾਂ ਥੱਕਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।