ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਜਾਣ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ ਹੈਰਾਨ, ਜਾਣੋ ਖ਼ਾਸੀਅਤ

ਦੇਸ਼ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਟ੍ਰੇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਜ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜੀਂਦ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿਖਾਈ। ਇਹ ਸੇਵਾ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਟਿਕਟ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਟ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਜੈਵਿਕ ਇੰਧਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਾਫ਼ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਕਿਰਾਇਆ ਰੇਲ ਕਿਰਾਇਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਟਿਕਟ ਦੀ ਕੀਮਤ 5 ਰੁਪਏ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਰਾਇਆ 25 ਰੁਪਏ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਿਰਾਇਆ ਕਈ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਟਿਕਟ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਰਾਇਆ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।

ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ
• ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿਰਾਇਆ - 5 ਰੁਪਏ
• ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਰਾਇਆ - 25 ਰੁਪਏ

ਰੂਟ, ਸਟਾਪ, ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਸਮਰੱਥਾ
ਇਹ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਰੇਲਗੱਡੀ ਜੀਂਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੋਨੀਪਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲੇਗੀ, ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ। ਇਸਨੂੰ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਗਤੀ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹੈ।

ਰੂਟ 'ਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਜੀਂਦ ਜੰਕਸ਼ਨ, ਜੀਂਦ ਸ਼ਹਿਰ, ਪਾਂਡੂ ਪਿੰਡਾਰਾ, ਲਲਿਤ ਖੇੜਾ ਹਾਲ,ਭੰਭੇਵਾ, ਈਸਾਪੁਰ ਖੇੜੀ ਹਾਲ, ਬੁਟਾਣਾ ਹਾਲ, ਖੰਡਰਾਈ ਹਾਲ, ਰਬਾਰਾ ਹਾਲ, ਲਠ, ਮੋਹਨਾ, ਬਰਵਾਸਨੀ ਹਾਲ, ਸੋਨੀਪਤ

ਇਸ 10-ਡੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਭਗ 2,600 ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਰੂਟ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਇਹ ਟ੍ਰੇਨ ਵੱਖਰੀ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਇਹ ਟ੍ਰੇਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਪ-ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ੀਰੋ-ਨਿਕਾਸ (ਗੈਰ-ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ) ਢੰਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਜੀਂਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
• 10-ਕੋਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ-ਅਧਾਰਤ ਟ੍ਰੇਨ
• ਦੋ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਪਾਵਰ ਕਾਰਾਂ
• ਅੱਠ ਟ੍ਰੇਲਰ ਕੋਚ ਅਤੇ ਇੱਕ 1,200 ਕਿਲੋਵਾਟ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ
• ਲਗਭਗ 2,600 ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਪੀਡ
• 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਪੀਡ
• ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਲੀਕ, ਧੂੰਏਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਓਵਰਹੀਟਿੰਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਉੱਨਤ ਸਿਸਟਮ
• ਰਵਾਇਤੀ ਓਵਰਹੈੱਡ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੇਲਵੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਸਹੂਲਤ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਜੀਂਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੇਲਵੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਰੀਫਿਊਲਿੰਗ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਲਗਭਗ 3,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਸਟੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਰੀਖਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਗਲੋਬਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸ਼ਾਮਲ
ਇਸ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੋਣਵੇਂ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਰੇਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਰਮਨੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਫਰਾਂਸ, ਇਟਲੀ, ਜਾਪਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਟਰਾਇਲ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਇਸ ਲਾਂਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ, ਘੱਟ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਰੇਲਵੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।